De Europese Commissie adviseert sinds april 2026 alle EU-burgers om een noodpakket voor minimaal 72 uur in huis te hebben. Alle EU-lidstaten hanteren nu dezelfde richtlijn. Nederland liep al voor: het Ministerie van Justitie en Veiligheid stuurde eind 2025 het boekje “Bereid je voor op een noodsituatie” naar 8,5 miljoen huishoudens.
De blackout in Spanje en Portugal (april 2025, 47 miljoen mensen zonder stroom) maakte het nog actueler. 72 uur klinkt als veel, maar bij een serieuze stroomstoring, overstroming of cyberaanval op vitale infrastructuur is het realistisch. In dit artikel vind je een complete, praktische checklist.
Waarom 72 uur?
Bij een grootschalige noodsituatie duurt het gemiddeld 72 uur voordat hulpdiensten iedereen kunnen bereiken. In die tijd moet je jezelf kunnen redden. Dat is de basis achter de norm.
Wat kan er misgaan?
– Stroomuitval (geen verwarming, geen inductie, geen koelkast)
– Geen drinkwater (waterzuivering valt uit)
– Geen pinautomaten of betaalverkeer
– Geen mobiel netwerk (na ~4 uur als zendmasten zonder stroom zitten)
– Geen verkeerslichten, treinen of ander openbaar vervoer
Bron: Rijksoverheid.nl — Denk Vooruit campagne
Complete checklist: noodpakket voor 72 uur
Water
| Item | Hoeveelheid per persoon | Voor 2 personen (72 uur) |
|---|---|---|
| Drinkwater | 2 liter per dag | 12 liter |
| Extra water (hygiëne, koken) | 1 liter per dag | 6 liter |
| Totaal | 3 liter per dag | 18 liter |
Bewaar water in gesloten flessen op een koele, donkere plek. Kraanwater in gesloten flessen is 6 maanden houdbaar.
Voedsel
Kies voedsel dat niet gekoeld hoeft te worden en zonder stroom te bereiden is:
- Crackers, beschuit, knäckebröd
- Blikgroenten en blikfruit
- Pindakaas, notenpasta
- Noten en gedroogd fruit
- Muesli- of energierepen
- Blikvis (tonijn, sardines)
- Instantsoep en -noedels (als je water kunt verwarmen)
- UHT-melk (houdbare melk)
- Honing (onbeperkt houdbaar)
Vergeet niet: een handblikopener.
Licht en communicatie
| Item | Waarom |
|---|---|
| Zaklamp + extra batterijen | Licht zonder stroom |
| Noodradio (DAB+ op batterij of opwindbaar) | Nieuwsberichten ontvangen als internet uitvalt |
| Powerbank (opgeladen) | Telefoon opladen |
| Aansteker of lucifers | Kaarsen aansteken |
| Kaarsen | Licht en warmte |
Eerste hulp en medicijnen
- EHBO-doos (pleisters, verband, ontsmettingsmiddel, pijnstillers)
- Persoonlijke medicijnen (minimaal 3 dagen voorraad)
- Thermometer
- Hygiëneproducten (toiletpapier, vochtige doekjes, handgel)
Warmte
- Dekens of slaapzakken
- Warme kleding (lagen)
- Bij een open haard of houtkachel: voldoende hout
Geld en documenten
| Item | Waarom |
|---|---|
| Contant geld (€50-€100 in klein geld) | Pinautomaten werken niet bij stroomuitval |
| Kopieën van ID, paspoort, verzekeringspolis | In waterdichte map |
| Noodtelefoonnummers op papier | Telefoon kan leeg zijn |
Overig
- Huisdiervoer (3 dagen)
- Babyvoeding en luiers (als van toepassing)
- Reserve autosleutel
- Campingkooktoestel met gaspatronen (voor warm water en eten)
Wat kost een compleet noodpakket?
| Onderdeel | Geschatte kosten |
|---|---|
| Water (18 liter) | €5 – €10 |
| Houdbaar voedsel (3 dagen, 2 personen) | €25 – €40 |
| Zaklamp + batterijen | €10 – €20 |
| Noodradio (DAB+ opwindbaar) | €25 – €50 |
| Powerbank (10.000 mAh) | €15 – €30 |
| EHBO-doos | €15 – €25 |
| Campingkooktoestel + patronen | €20 – €40 |
| Overig (kaarsen, lucifers, etc.) | €10 – €15 |
| Totaal | €125 – €230 |
Voor €125-€230 ben je voorbereid op 72 uur zonder stroom, water of winkels. Dat is een eenmalige investering die je hopelijk nooit nodig hebt — maar als het nodig is, is het onbetaalbaar.
Wat kun je als klusser extra doen?
Als doe-het-zelver heb je meer mogelijkheden dan gemiddeld:
1. Zelfvoorzienend water. Installeer een regenwateropvang met filter. Een simpel systeem met een regenton en een keramisch waterfilter geeft je honderden liters drinkbaar water.
2. Noodstroom. Een thuisbatterij (5-15 kWh) houdt je koelkast, verlichting en wifi 1-2 dagen draaiende. In combinatie met zonnepanelen kun je in de zomer onbeperkt door.
3. Verwarming. Een houtkachel of open haard is de meest betrouwbare verwarming bij stroomuitval. Zorg dat je altijd een voorraad droog hout hebt (minimaal 1 m³ voor 3 dagen).
4. Koken. Een buitenkeuken met gasfornuis of een rocket stove (zelfbouw) maakt je onafhankelijk van inductie.
Wanneer controleren?
Check je noodpakket twee keer per jaar:
- Voorjaarsschoonmaak (maart/april): water verversen, houdbaarheidsdatums controleren, batterijen testen
- Klokken verzetten (oktober): idem + winterkleding toevoegen, houtkachel controleren
Veelgestelde vragen
Is 72 uur niet overdreven?
Nee. De blackout in Spanje duurde in sommige regio’s 12-16 uur. Bij een overstroming, cyberaanval of gecombineerde crisis kan het langer duren. 72 uur is het minimum dat de EU en de Nederlandse overheid adviseren.
Moet ik een speciaal noodpakket kopen?
Nee. Je kunt alles bij de supermarkt en bouwmarkt halen. Kant-en-klare noodpakketten (€80-€200) zijn handig maar niet nodig. Zelf samenstellen is vaak goedkoper en completer.
Hoe bewaar ik mijn noodpakket?
Op een koele, droge, makkelijk bereikbare plek. Niet op zolder (te warm in de zomer) en niet in de kelder (risico op overstroming). Een kast in de hal of garage is ideaal.
Moet ik me zorgen maken?
Niet paniekerig worden, wel voorbereid zijn. De kans op een langdurige noodsituatie is klein, maar niet nul. De Spaanse blackout bewees dat het ook in Europa kan gebeuren. Voorbereid zijn kost weinig moeite en geeft rust.
Meer weten over zelfredzaamheid en klussen? Kijk op fredsbouwtekeningen.nl.
