Specie is de term voor metselmortel — het mengsel van cement, zand en water dat wordt gebruikt om stenen, blokken of tegels aan elkaar te verbinden. De term “specie” wordt in de bouw dagelijks gebruikt als synoniem voor mortel, en omvat alle soorten mengsels die als verbindingslaag dienen bij metselen, voegen en pleisteren.
Specie vs. mortel
In de praktijk worden beide termen door elkaar gebruikt:
- Specie = volksterm, gebruikt op de bouwplaats
- Mortel = formele/technische term
- Cement = het bindmiddel in de specie, niet het mengsel zelf
Soorten specie
Mengverhouding metselspecie
Traditionele vuistregel: 1 deel cement : 4-5 delen zand
- Sterk (buitenwerk, fundering): 1:3 of 1:4
- Normaal metselwerk: 1:5
- Voegwerk: 1:3 met fijn zand
Kant-en-klare droge mengsels (zakken van 25 kg) zijn voor DHZ’ers het eenvoudigst — alleen water toevoegen.
Specie aanmaken
- Droge menging eerst — zand en cement goed doormengen
- Water toevoegen — beetje bij beetje, niet te veel tegelijk
- Juiste consistentie — de specie moet smeuïg zijn en van de troffel glijden, maar niet weglopen
- Werkbaar blijven — onbewerkt metselmortel is 1-2 uur werkbaar (afhankelijk van temperatuur)
> Gebruik een betonmixer voor grote hoeveelheden. Voor klein werk: een emmer en een boormixtank.
Specie verwerken
- Op het metselwerk strijken met een troffel of metselspatel
- Laagdikte voor metselen: 10-15 mm (na aandrukken ca. 10 mm)
- Stootvoegen (verticale voegen) ook vullen
- Overtollige specie direct wegwerken
Verwerkingstemperatuur
- Niet verwerken onder 5°C — cement bindt niet goed
- Niet in direct zonlicht bij hoge temperaturen — droogt te snel uit
- Bij kou: stenen en ondergrond vorstvrij houden
Gerelateerde termen
- Mortel
- Metselverband
- Metselen
- Voegwerk
- Stootvoeg
- Troffel
