Wat is een architraaf?
Een architraaf is het onderste en dragende gedeelte van het entablement — het horizontale bovenstuk dat op zuilen rust in de klassieke bouwkunst. Het entablement bestaat uit drie lagen van onder naar boven: de architraaf, de fries en de kroonlijst. De architraaf draagt direct op de kapitelen (de bekroningen) van de zuilen of pilasters en verdeelt de last van de bovenliggende constructie.
De term stamt uit het Grieks en Latijn: “archi” (hoofd, eerste) en “trabes” (balk) — de architraaf is letterlijk de “hoofdbalk”. In de Griekse tempelarchitectuur was de architraaf een massieve stenen balk die de spanning overbrugde tussen twee zuilen. In de Romeinse bouwkunde werd dit principe overgenomen en verfijnd in de vijf klassieke bouworden: Dorisch, Ionisch, Korintisch, Toscaans en Composiet.
Bij elk bouworde heeft de architraaf een andere detaillering. In het Dorische systeem is de architraaf sober en vlak. In het Ionische systeem is hij opgedeeld in twee of drie horizontale banden (fasciae). In het Korintische systeem is hij rijker gedetailleerd.
Toepassing
De architraaf is een fundamenteel begrip bij:
- Restauratie en monumentenzorg: bij het herstellen van klassieke gevels, portalen en binnendecoraties
- Klassieke interieurarchitectuur: lambrisering, betimmeringen en deuromlijstingen zijn soms gebaseerd op het principe van de architraaf
- Deuromlijstingen: in het dagelijks gebruik wordt “architraaf” ook gebruikt voor de decoratieve omlijsting van deuren en ramen, de zogenaamde deuromlijsting of kozijnlijst
- Meubelontwerp: in de klassieke stijl worden architraaf-motieven verwerkt in kasten, bedden en tafels
Voor doe-het-zelvers is de term architraaf het meest relevant als deuromlijsting: de houten of gipsen lijst die de overgang afdekt tussen het kozijn en de muur.
Gerelateerde termen
- Entablement
- Fries
- Kroonlijst
- Zuil
- Pilaster
Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl
