Een kruising is in de bouwkunde het punt of de lijn waar twee constructiedelen elkaar snijden of ontmoeten. Bij dakconstructies is een kruising de plek waar twee nokken of daklijnen elkaar treffen. De term wordt ook gebruikt bij houtverbindingen waar twee balken over elkaar heen gaan.
Soorten kruisingen in de bouw
| Type | Omschrijving |
|---|---|
| Nokkruising | Punt waar twee noklijnen van een kruisdak samenkomen |
| Balkenkruising | Twee balken die over of door elkaar heen gaan |
| Kruiskopverbinding | Houtverbinding waarbij twee balken in elkaar worden gelast |
| Leidingkruising | Punt waar leidingen of kabels elkaar passeren |
Kruising bij dakconstructies
Bij een kruisdak of samengesteld dak ontstaan kruisingen op de plekken waar:
- Twee noklijnen elkaar ontmoeten
- Kilkepers en hoekkepers samenkomen
- Een dwarskap het hoofddak snijdt
Deze punten vragen extra aandacht voor:
- Waterdichtheid: goede loodaansluitingen of voegband
- Constructieve sterkte: voldoende verbindingsmiddelen
- Afwatering: water moet vrij kunnen wegstromen
Kruisverbindingen in hout
- Halve kruislap: beide balken worden halverwege ingekapt en in elkaar geschoven
- Hele kruislap: een balk wordt geheel doorgelaten, de ander eromheen gekapt
- Oplegkruising: de ene balk ligt bovenop de andere, verbonden met bout of nagel
Tips voor de doe-het-zelver
- Bij een nokkruising: gebruik een nokstuk of lasplaat voor extra stevigheid
- Waterdichting bij dakkruisingen altijd uitvoeren met loodwerk of EPDM
- Bij houtkruisingen: voorkom dat het hout meer dan de helft wordt verzwakt door inkepingen
Verwante termen
- Kruisdak: dak gevormd door twee kruisende zadeldaken
- Kilkeper: inwendige hoekbalk van een dak
- Hoekkeper: uitwendige hoekbalk van een dak
- Nokbalk: horizontale balk op het hoogste punt van het dak
