Wat is een absidiool?
Een absidiool is een kleine absis: een halfronde of veelhoekige nis die uitsteekt aan de buitenzijde van een kerk. Absidiolen komen vooral voor in de romaanse en gotische kerkbouw en zijn geplaatst rondom de hoofdabsis of langs het transept.
Functie
De absidiool had oorspronkelijk een liturgische functie. Elke absidiool bevatte een klein altaar waar een priester een mis kon opdragen. In grote kerken en kathedralen waren er vaak meerdere absidiolen nodig, omdat er dagelijks meerdere missen werden gelezen door verschillende priesters.
Architectonisch gezien verrijkt de absidiool het gevelbeeld. De halfronde vormen aan de buitenzijde geven het kerkgebouw een kenmerkend silhouet, vooral wanneer ze trapsgewijs zijn gerangschikt rondom de kooromgang.
Toepassing
Absidiolen komen in verschillende configuraties voor:
- Kooromgang met straalkapellen — absidiolen zijn radiaal geplaatst rondom de halfronde kooromgang, als een krans van kleine kapellen
- Transeptabsidiolen — kleine absiden aan de oostzijde van de dwarsarmen van het transept
- Vrijstaande absidiolen — direct aangebouwd tegen de hoofdabsis, zonder tussenliggende kooromgang
Bekende voorbeelden zijn de romaanse kerken in de Auvergne (Frankrijk) en de Dom van Spiers (Duitsland), waar meerdere absidiolen een getrapt, piramidaal silhouet vormen.
In de hedendaagse bouw komt de absidiool niet meer voor als functioneel element, maar de vorm is soms te herkennen in historiserende architectuur of bij kerkrestauraties.
Gerelateerde termen
- Absis
- Koor
- Transept
- Romaans
- Gotiek
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
