Afkalven is het geleidelijk afbrokkelen, loslaten of afsplinteren van materiaal aan het oppervlak van beton, metselwerk of natuursteen. Het is een vorm van materiaalschade die wordt veroorzaakt door vorst, vocht, chemische aantasting of mechanische belasting.
Inhoudsopgave
Hoe ontstaat afkalven?
Afkalven heeft verschillende oorzaken:
- Vorst-dooicycli — water dringt het materiaal binnen, bevriest en zet uit. De druk duwt stukjes materiaal van het oppervlak af
- Wapeningscorrosie — bij beton roest de wapening, zet uit en duwt de betondekking af
- Zouten — dooizouten of zouten uit de grond kristalliseren in het materiaal en veroorzaken druk
- Alkalisch-silicareactie (ASR) — een chemische reactie in beton die interne zwelling veroorzaakt
- Slechte kwaliteit — te poreus materiaal of een te lage betondekking
Toepassing
Kennis van afkalven is van belang bij:
- Onderhoudsinspecties — afkalvend beton of metselwerk is een signaal van achterliggend vochtprobleem
- Betonreparatie — afgekalfd beton wordt weggehakt tot gezond materiaal en hersteld met reparatiemortel
- Gevelrenovatie — afkalvende bakstenen of voegen worden vervangen
- Bruggen en viaducten — afkalven van beton duidt vaak op wapeningscorrosie en vereist structureel herstel
Preventie
- Goede betondekking — voldoende betonlaag over de wapening (minimaal 25–50 mm)
- Waterafstotende behandeling — hydrofoberen van beton of metselwerk
- Vorstbestendig materiaal — gebruik van bakstenen en beton die bestand zijn tegen vorst-dooicycli
- Goede waterafvoer — voorkom dat water op of tegen het materiaal blijft staan
Gerelateerde termen
- Beton
- Metselwerk
- Verwering
- Wapening
- Vorstgrens
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
