Infraroodpanelen zelf installeren: van gas naar stralingswarmte

Gas wordt duurder. De energierekening stijgt. En steeds meer huiseigenaren kijken naar alternatieven die ze zelf kunnen installeren, zonder een heel verwarmingssysteem te hoeven vervangen.

Infraroodpanelen zijn zo’n alternatief. Ze verwarmen geen lucht maar objecten en personen, werken op elektriciteit, en je kunt ze zelf ophangen. Geen leidingwerk, geen cv-ketel, geen monteur die drie weken op zich laat wachten.

Maar er zijn wel dingen die je moet weten voordat je begint. Hoeveel watt heb je nodig per ruimte? Kun je meerdere panelen op dezelfde groep aansluiten? En is het financieel echt voordeliger dan gas?

In dit artikel lees je precies hoe infraroodverwarming werkt, hoe je panelen zelf monteert aan plafond of wand, wat de maximale belasting per groep is, en wat het verschil in kosten is tussen gas en infrarood. Inclusief concrete berekeningen.

Hoe werkt infraroodverwarming?

Infraroodverwarming werkt fundamenteel anders dan een traditionele cv-ketel met radiatoren. Een radiator verwarmt de lucht in een kamer. Die warme lucht stijgt op, koelt af, zakt weer, en wordt opnieuw verwarmd. Dat kost veel energie en levert ongelijkmatige warmte op: warm bij het plafond, koud bij de vloer.

Een infraroodpaneel zendt infraroodstraling uit. Die straling verwarmt niet de lucht, maar de oppervlakken waar ze op valt: muren, vloer, meubels, en jouw lichaam. Die objecten geven de warmte vervolgens geleidelijk af aan de ruimte. Het effect is vergelijkbaar met zonlicht: je voelt de warmte direct, ook als de luchttemperatuur relatief laag is.

Dit heeft drie praktische voordelen:

• Geen luchtcirculatie. Minder stof in de lucht, beter voor mensen met allergieën.
• Geen opwarmtijd van de ruimte. Je voelt de warmte binnen enkele minuten.
• Minder energieverlies. Omdat je objecten verwarmt in plaats van lucht, verlies je minder warmte via ventilatie en tocht.

Infraroodpanelen werken op elektriciteit. Ze hebben geen gasaansluiting, geen leidingwerk en geen water nodig. Je sluit ze aan op een gewoon stopcontact of koppelt ze direct aan een groep in je meterkast.

Welk vermogen heb je nodig per ruimte?

Voordat je panelen bestelt, moet je weten hoeveel watt je nodig hebt. Dat hangt af van drie factoren: de oppervlakte van de ruimte, de isolatiegraad, en of het paneel de primaire of aanvullende warmtebron is.

Vuistregel voor goed geisoleerde woningen (energielabel B of beter):

Bij matige isolatie (energielabel C-D): reken 75-85 watt per m2.
Bij slechte isolatie (energielabel E of lager): reken 100-120 watt per m2. Overweeg in dat geval eerst te isoleren, anders worden de stroomkosten te hoog.

Kies bij twijfel liever iets meer vermogen. Een paneel met een thermostaat schakelt zichzelf uit zodra de gewenste temperatuur is bereikt. Een te klein paneel staat de hele dag aan en verbruikt uiteindelijk meer.

Infraroodpanelen zelf monteren: stap voor stap

Je hebt geen technische achtergrond nodig om infraroodpanelen te monteren. De meeste panelen worden geleverd met een compleet montageset. Wat je nodig hebt:

Gereedschap:
– Boormachine met steenboor (6 mm of 8 mm, afhankelijk van pluggen)
– Waterpas
– Potlood
– Schroevendraaier
– Meetlint

Stap 1: Bepaal de positie

Plafondmontage is het meest effectief. De straling valt dan naar beneden op de vloer, meubels en personen. Dat geeft de meest gelijkmatige warmteverdeling.

Wandmontage werkt ook, maar de straling bereikt dan vooral het tegenoverliggende deel van de kamer. Hang het paneel minimaal 15-20 cm onder het plafond bij wandmontage, en nooit achter meubels.

Bij plafondmontage: kies een positie boven het gebied waar je de warmte wilt voelen. In een woonkamer is dat boven de zithoek. In een slaapkamer boven het bed.

Stap 2: Markeer de bevestigingspunten

Houd de meegeleverde beugel tegen het plafond of de wand. Gebruik een waterpas om de beugel recht te houden. Markeer de boorpunten met een potlood.

Bij plafondmontage: controleer of er geen leidingen of kabels lopen op de plek waar je gaat boren. Gebruik eventueel een leidingzoeker.

Stap 3: Boor en plug

Boor de gaten op de gemarkeerde punten. Gebruik pluggen die geschikt zijn voor je plafond- of wandtype:

• Beton of steen: standaard nylon pluggen
• Gipsplaat (plafond): gebruik speciale gipsplaatpluggen (klapankers) of, nog beter, schroef door de gipsplaat in de achterliggende balk
• Houten balken: geen pluggen nodig, schroef direct in het hout

Let op: een infraroodpaneel weegt gemiddeld 3-8 kg. Bij plafondmontage in gipsplaat moet je zeker weten dat de bevestiging het gewicht kan dragen. Gebruik bij twijfel altijd klapankers of zoek de balken op.

Stap 4: Bevestig de beugel en hang het paneel

Schroef de beugel vast. Hang het paneel in de beugel. De meeste panelen klikken vast of worden geborgd met een kleine borgschroef.

Stap 5: Sluit het paneel aan

De eenvoudigste methode: steek de stekker in het stopcontact. De meeste infraroodpanelen worden geleverd met een standaard stekker en snoer.

Wil je een strakke installatie zonder zichtbare snoeren? Dan kun je het paneel vast aansluiten op een wandcontactdoos of een inbouwdoos. Dat is niet moeilijk, maar je moet wel weten wat je doet. Meer daarover in de volgende sectie.

IR-paneel aansluiten: vaste aansluiting en groepbelasting

Een infraroodpaneel op een stekker aansluiten kan iedereen. Maar als je meerdere panelen vast wilt aansluiten, of als je wilt weten hoeveel panelen je op een groep kunt zetten, moet je even rekenen.

Maximale belasting per groep

Een standaard groep in een Nederlandse meterkast is beveiligd met een 16A automaat en aangesloten met 2,5 mm2 kabel. De maximale belasting van zo’n groep:

16 ampere x 230 volt = 3.680 watt

Dat is het theoretisch maximum. In de praktijk wil je niet meer dan 80% van de maximale belasting gebruiken voor continue belasting (en infraroodpanelen draaien langdurig). Dat betekent:

Praktisch maximum: 2.944 watt per groep

Dus op een standaard groep kun je:
– 4x 700W panelen (2.800W) — prima
– 3x 900W panelen (2.700W) — prima
– 5x 600W panelen (3.000W) — net aan, maar technisch nog binnen de 3.680W grens
– 6x 600W panelen (3.600W) — te dicht bij het maximum, niet verstandig

Vaste aansluiting

Wil je panelen vast aansluiten zonder stekker? Dan sluit je de kabel van het paneel aan op een centraaldoos of een wandcontactdoos achter het paneel. De meeste panelen hebben een aansluitblok met drie aansluitklemmen: fase (bruin), nul (blauw), en aarde (groen/geel).

Belangrijk: als je zelf een vast aansluitpunt maakt, moet dit voldoen aan NEN 1010. Je mag als particulier zelf bedrading aanleggen, maar de aansluiting op de groepenkast moet door een erkend installateur worden gecontroleerd. Bij twijfel: laat het hele traject doen door een elektricien.

Aparte groep aanleggen?

Heb je meerdere kamers met infraroodpanelen? Dan is het verstandig om een aparte groep in je meterkast te laten aanleggen. Voordelen:

• De panelen belasten je bestaande groepen niet
• Je kunt alle verwarming in een keer uitschakelen
• Je hebt een duidelijk overzicht van het stroomverbruik voor verwarming

Een elektricien rekent voor het bijplaatsen van een groep meestal tussen de 150 en 250 euro, inclusief automaat en bekabeling.

Infrarood vs. gas: wat kost het?

Dit is de vraag die iedereen stelt. Het antwoord hangt af van je situatie, maar we kunnen rekenen met gemiddelden.

Rekenvoorbeeld: woonkamer van 30 m2

Uitgangspunten:
– Goed geisoleerde woning (energielabel B)
– 1.600 watt aan infraroodpanelen in de woonkamer
– Thermostaat die de panelen 8 uur per dag aanstuurt
– Panelen draaien gemiddeld 50% van die tijd (cyclisch aan/uit)
– Stookseizoen: 200 dagen per jaar

Nuance: deze berekening geldt voor een goed geisoleerde woning met een woonkamer die je zonaal verwarmt. Als je een heel huis wilt verwarmen met alleen infrarood, loop je tegen hogere stroomkosten aan. De kracht van infraroodpanelen zit juist in zonale verwarming: alleen verwarmen waar je bent.

Wanneer loont infrarood het meest?

• Goed geisoleerde woning. Bij slechte isolatie verdwijnt de warmte te snel en draait het paneel te lang.
• Zonale verwarming. Niet het hele huis 24/7 verwarmen, maar per kamer, per moment.
• In combinatie met zonnepanelen. Als je overdag stroom opwekt en die direct gebruikt voor verwarming, dalen je kosten nog verder.
• Bijverwarming. Een paneel in de badkamer, studeerkamer of slaapkamer naast je bestaande cv.

Wanneer is gas nog voordeliger?

• Bij slecht geisoleerde woningen met grote open ruimtes
• Als je het hele huis continu wilt verwarmen op dezelfde temperatuur
• Als je geen zonnepanelen hebt en een hoog elektriciteitstarief betaalt

Zelf doen of laten doen?

Infraroodpanelen installeren is een van de weinige verwarmingsoplossingen die je echt zelf kunt doen. Maar niet alles hoeft zelf.

Wat je zelf kunt doen:
– Panelen ophangen aan wand of plafond
– Panelen aansluiten op een bestaand stopcontact
– Thermostaat koppelen (draadloos, plug-in)

Wat je beter kunt uitbesteden:
– Vaste bedrading aanleggen achter de wand of door het plafond
– Een aparte groep bijplaatsen in de meterkast
– Aansluiting op de groepenkast

Kostenindicatie professionele installatie:
– Ophangen + vaste aansluiting per paneel: EUR 75 – 125
– Aparte groep aanleggen: EUR 150 – 250
– Volledige installatie (3 panelen, vaste aansluiting, aparte groep): EUR 400 – 650

Als je handig bent en alleen panelen op stekkers wilt aansluiten, bespaar je al die kosten. De montage zelf is niet ingewikkelder dan het ophangen van een zware spiegel.

Veelgestelde vragen

Kan ik een infraroodpaneel op elk plafond monteren?

Ja, mits het plafond het gewicht kan dragen (3-8 kg). Bij betonnen plafonds is dat geen probleem. Bij gipsplaten plafonds moet je door de gipsplaat heen in de achterliggende constructie schroeven, of speciale gipsplaatpluggen gebruiken.

Hoeveel infraroodpanelen heb ik nodig voor mijn hele huis?

Dat hangt af van het aantal kamers, de oppervlakte en de isolatie. Reken voor een gemiddeld rijtjeshuis (100 m2, label B) op 5.000 tot 7.000 watt totaal. Dat zijn 7 tot 10 panelen, verdeeld over de kamers die je daadwerkelijk verwarmt.

Mag ik zelf een infraroodpaneel vast aansluiten?

Je mag als particulier zelf bedrading aanleggen binnen je woning. Maar de uiteindelijke aansluiting op de groepenkast en de controle daarvan moet volgens NEN 1010 door een erkend installateur worden uitgevoerd. Panelen op een stekker aansluiten mag altijd zelf.

Heb ik een aparte groep nodig?

Niet per se. Als je totale belasting onder de 3.680 watt blijft op een bestaande groep (en er geen andere zware verbruikers op zitten), kun je de panelen op een bestaande groep aansluiten. Bij meer dan 3 panelen is een aparte groep wel verstandig.

Werkt infraroodverwarming ook in een ongelisoleerde schuur of garage?

Het kan, maar het is niet efficient als primaire verwarming. In een ongelisoleerde ruimte verdwijnt de warmte te snel. Infrarood werkt wel goed als je alleen het zitgedeelte wilt verwarmen: de straling verwarmt jou direct, ongeacht de luchttemperatuur. Voor een werkplaats waar je op een vaste plek zit, kan een gericht paneel dus prima werken.

Kan ik infraroodpanelen combineren met mijn cv-ketel?

Ja. Veel mensen gebruiken infraroodpanelen als bijverwarming. De cv verwarmt de basis, infrarood geeft extra warmte waar nodig. Dit is een slimme tussenstap als je niet in een keer volledig van het gas af wilt.

Conclusie

Infraroodpanelen installeren is een van de meest toegankelijke manieren om te besparen op gaskosten en een stap te zetten richting elektrisch verwarmen. De montage is eenvoudig genoeg om zelf te doen, de kosten per ruimte zijn overzichtelijk, en de terugverdientijd is kort.

De sleutel zit in de juiste aanpak: bereken het benodigde vermogen per kamer, controleer of je groep de belasting aankan (max 3.680W, liefst onder de 2.944W voor continue belasting), en kies voor plafondmontage waar mogelijk.

Begin met een of twee kamers. Meet het verschil op je energierekening. En breid daarna uit als het bevalt. Dat is het mooie van infraroodpanelen: je hoeft niet in een keer je hele verwarmingssysteem te vervangen.

Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl voor meer doe-het-zelf projecten.

💡 Wist je dat je honderden euro’s subsidie kunt krijgen voor verduurzaming? Ontdek in 20 minuten welke subsidies jij kunt aanvragen met Fred’s Subsidie Stappenplan.