Regenwateropvang zelf aanleggen: kosten, systemen en besparingsmogelijkheden (2026)

Een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt 119.000 liter drinkwater per jaar. Daarvan gaat ruim 40% naar toepassingen waarvoor regenwater prima voldoet: toilet doorspoelen, wasmachine, tuin besproeien en auto wassen. Met een regenwateropvang bespaar je 30.000 tot 50.000 liter drinkwater per jaar, goed voor €60 tot €110 op je waterrekening. Een eenvoudige regenwateropvang met IBC tank en handpomp leg je zelf aan voor €200 tot €500. Een compleet systeem met ondergrondse regenwatertank, drukpomp en aansluiting op het toilet kost €1.500 tot €4.000, maar bespaart structureel jaar na jaar. In dit artikel lees je welk systeem bij jouw situatie past, wat de kosten zijn, hoe je het zelf aanlegt en hoeveel je daadwerkelijk bespaart.

Wat kost regenwateropvang? Overzicht per systeem

De kosten van regenwateropvang lopen sterk uiteen, afhankelijk van de opslagcapaciteit, het type tank en of je het water alleen buiten gebruikt of ook inpandig (toilet, wasmachine) wilt inzetten.

Kostentabel regenwateropvang

De terugverdientijd van een eenvoudig systeem (IBC tank met pomp voor tuingebruik) ligt tussen de 2 en 5 jaar. Een compleet inpandig systeem met ondergrondse tank verdient zich terug in 10 tot 20 jaar, maar levert daarnaast milieuvoordelen en minder belasting op het riool op.

Hoeveel regenwater vang je op met jouw dak?

De opbrengst van je regenwateropvang hangt af van drie factoren: je dakoppervlak, de jaarlijkse neerslag en het type dakbedekking. In Nederland valt gemiddeld 800 tot 900 mm neerslag per jaar.

De formule voor regenwateropbrengst:

Opvang (liter) = dakoppervlak (m2) x neerslag (mm) x afvoercoefficient

De afvoercoefficient verschilt per daktype:

Jaarlijkse opbrengst per dakoppervlak

Een rijtjeshuis met 50 m2 dakoppervlak levert al snel 30.000 tot 40.000 liter regenwater per jaar op. Dat is ruimschoots genoeg om je toilet het hele jaar door te spoelen (een huishouden van 2 personen verbruikt circa 12.000 liter per jaar aan toiletspoeling) en je tuin te besproeien.

De flessenhals is niet de hoeveelheid regen, maar de opslagcapaciteit. Een tank van 3.000 liter overbrugt droge periodes van 2 tot 4 weken, afhankelijk van je verbruik.

Welk type regenwatertank past bij jouw situatie?

De keuze voor een type tank hangt af van je budget, de beschikbare ruimte en het beoogde gebruik (alleen tuin of ook inpandig).

IBC tank (1.000 liter)

Een IBC tank (Intermediate Bulk Container) is de populairste keuze voor doe-het-zelvers. Deze kunststof tank in metalen frame is ontworpen voor industrieel transport en tweedehands verkrijgbaar voor €50 tot €150.

Geschikt voor: tuinbesproeien, auto wassen, vijver bijvullen, schoonmaakwater.

Voordelen:
– Goedkoop en breed verkrijgbaar (Marktplaats, verpakkingshandelaren)
– Groot volume (1.000 liter) in compact formaat
– Standaard aftapkraan aanwezig (2 inch aansluiting)
– Makkelijk te koppelen: twee IBC tanks geeft 2.000 liter opslag

Nadelen:
– Niet UV-bestendig: de kunststof binnentank wordt broos in direct zonlicht. Plaats de tank in de schaduw of omtimmer hem met hout.
– Niet geschikt voor inpandig gebruik zonder extra filtratie
– Controleer altijd het etiket: gebruik alleen tanks die eerder voedingsmiddelen of schone vloeistoffen bevatten. Nooit een IBC tank hergebruiken die chemicalien, pesticiden of onbekende stoffen heeft bevat.

Kosten IBC tank regenwater compleet:
– IBC tank tweedehands: €50 – €150
– Regenpijpaansluiting + filter: €20 – €40
– Overloopaansluiting: €10 – €20
– Dompelpomp (optioneel): €30 – €100
– Totaal: €110 – €310

Bovengrondse regenwatertank (1.500 – 5.000 liter)

Speciale regenwatertanks van polyethyleen (PE) zijn UV-bestendig, lichtdicht (geen algengroei) en ontworpen voor langdurig buitengebruik. Ze zijn verkrijgbaar in volumes van 1.500 tot 5.000 liter.

Geschikt voor: tuingebruik en als voeding voor een inpandig systeem (met extra drukpomp en filters).

Voordelen:
– UV-bestendig en lichtdicht
– Langere levensduur dan IBC tanks (15-25 jaar)
– Beschikbaar met ingebouwde filter en overloopaansluiting
– Geschikt als bron voor inpandige systemen

Nadelen:
– Duurder dan IBC tanks (€300 – €1.200 voor 1.500 – 3.000 liter)
– Nemen bovengrondse ruimte in

Ondergrondse regenwatertank (2.000 – 10.000 liter)

Een ondergrondse tank is de beste optie als je regenwater inpandig wilt gebruiken (toilet, wasmachine) of als je geen bovengrondse ruimte hebt. De tank wordt ingegraven in de tuin en aangesloten via een drukpomp.

Geschikt voor: complete regenwateropvangsystemen met inpandig gebruik.

Voordelen:
– Onzichtbaar na installatie
– Geen ruimtegebruik bovengronds
– Grote opslagcapaciteit mogelijk (tot 10.000 liter en meer)
– Stabiele watertemperatuur (geen bevriezing in de winter bij voldoende diepte)

Nadelen:
– Graafwerk nodig (handmatig of met minigraver)
– Hogere aanschafkosten (€800 – €3.000 voor 3.000 – 5.000 liter)
– Lastiger te inspecteren en onderhouden
– In sommige gemeenten vergunningplichtig bij groot graafwerk

Onderdelen van een regenwateropvangsysteem

Een compleet regenwateropvangsysteem bestaat uit meer dan alleen een tank. Hieronder vind je alle onderdelen die je nodig hebt, met prijsindicaties.

Filters

Filters houden bladeren, dakgruis, insecten en fijn vuil uit je opslagtank. Hoe schoner het water de tank ingaat, hoe minder onderhoud en hoe langer het water bruikbaar blijft.

Voor tuingebruik volstaat een bladafscheider en regenpijpfilter. Voor inpandig gebruik (toilet, wasmachine) heb je minimaal een fijnfilter nodig.

Pompen

Zonder pomp levert je regenwateropvang water op zwaartekracht: dat werkt voor een gieter vullen, maar niet voor een sproeier, tuinslang of toiletaansluiting.

Voor inpandig gebruik is een hydrofoorpomp essentieel. Deze levert constante druk en schakelt automatisch in als je het toilet doorspoelt of de wasmachine water vraagt.

Leidingwerk en aansluitingen

Regenwateropvang zelf aanleggen: twee varianten

Variant 1: Eenvoudig buitensysteem (IBC tank + pomp)

Dit is het instapmodel dat de meeste doe-het-zelvers kiezen. Je vangt regenwater op in een IBC tank en gebruikt het voor de tuin, auto en buitengebruik.

Benodigdheden:
– IBC tank 1.000 liter (tweedehands): €50 – €150
– Regenpijpfilter: €20 – €60
– T-stuk of regenpijpaansluiting: €10 – €25
– Aanvoerslang: €5 – €15
– Overloopslang + aansluiting: €10 – €20
– Dompelpomp: €30 – €100
– Verhoging (betonnen tegels of houten frame): €10 – €30
– Totaal: €135 – €400

Stappen:
1. Kies een plek bij een regenpijp, bij voorkeur in de schaduw. Zorg voor een vlakke, stabiele ondergrond.
2. Plaats de IBC tank op een verhoging van 20-30 cm (betonnen tegels of houten plateau).
3. Zaag de regenpijp door op de gewenste hoogte (boven de bovenrand van de tank). Monteer het T-stuk en sluit de aanvoerslang aan richting de tankinlaat.
4. Monteer de regenpijpfilter boven of in de aansluiting.
5. Boor een gat voor de overloop aan de bovenkant van de tank. Sluit een overloopslang aan die terugleidt naar het riool of naar een tweede tank.
6. Hang de dompelpomp in de tank en sluit een tuinslang aan op de pompuitgang.
7. Test het systeem met een tuinslang op de dakgoot. Controleer of het water goed doorstroomt, de overloop werkt en er geen lekkages zijn.

Tijdsinvestering: 2 tot 4 uur.

Variant 2: Compleet inpandig systeem (ondergrondse tank + toilet + wasmachine)

Dit systeem levert regenwater aan je toilet en eventueel je wasmachine. Het bespaart 30 tot 50% op je drinkwaterverbruik.

Benodigdheden:
– Ondergrondse PE tank 3.000 – 5.000 liter: €800 – €2.500
– Regenpijpfilter(s): €40 – €120
– First flush diverter: €30 – €60
– Fijnfilter (100 micron): €50 – €150
– Hydrofoorpomp met drukvat: €150 – €400
– Vlotterschakelaar: €15 – €30
– Terugslagklep: €10 – €25
– PE leidingwerk (aanvoer + retour): €50 – €150
– Drinkwaterbijvulling (automatische navulklep): €30 – €80
– Graafwerk (zelf of met minigraver): €0 – €300
– Totaal: €1.175 – €3.815

Stappen:
1. Bepaal de locatie voor de ondergrondse tank. Kies een plek in de tuin dicht bij de regenpijp en niet te ver van het huis (kortere leidingen).
2. Graaf een put met een diepte van minimaal 1,5 meter (afhankelijk van de tankafmetingen). Leg een zandbed van 10-15 cm op de bodem voor stabiele plaatsing.
3. Plaats de tank in de put. Vul de ruimte rondom de tank aan met zand of grind (nooit met kleigrond: die kan de tank vervormen bij uitzetting).
4. Sluit de regenpijp(en) aan via filters en de first flush diverter. De aanvoerleiding gaat van de regenpijp via het filter naar de tankinlaat.
5. Installeer de overloopleiding van de tank naar het riool of een infiltratievoorziening.
6. Plaats de hydrofoorpomp in een droge ruimte (kelder, bijkeuken, garage). Sluit de zuigleiding aan op de tank en de drukleiding op het aparte regenwaterleidingcircuit.
7. Leg een apart leidingcircuit naar het toilet en eventueel de wasmachine. Dit circuit mag nooit verbonden zijn met het drinkwaternet (wettelijke eis). Markeer leidingen duidelijk als “geen drinkwater”.
8. Installeer een automatische drinkwaterbijvulling: een navulklep die drinkwater toevoegt als de regenwatervoorraad leeg is. Zo heb je altijd water beschikbaar, ook in droge periodes.
9. Test het systeem: spoel het toilet door, draai de wasmachine aan en controleer druk, doorstroming en lekkages.

Tijdsinvestering: 2 tot 5 dagen (graafwerk is de grootste tijdsinvestering).

Let op: een inpandig regenwatercircuit moet gescheiden zijn van het drinkwaternet. Dit is een wettelijke eis vanuit het Drinkwaterbesluit. Leidingen moeten gemarkeerd zijn en er mag nergens een fysieke verbinding bestaan tussen regenwater- en drinkwaterleidingen (behalve via een onderbreking, zoals een navulbak met luchtspleet).

Regenwater voor het toilet: hoe werkt het?

Het doorspoelen van het toilet is de meest rendabele inpandige toepassing van regenwater. Een gemiddeld huishouden van 3 personen verbruikt 15.000 tot 20.000 liter per jaar aan toiletspoeling. Bij een waterprijs van €1,80 tot €2,20 per m3 bespaar je €27 tot €44 per jaar, alleen al op het toilet.

Wat heb je nodig voor regenwater toilet?

• Opslagtank van minimaal 1.500 liter (ondergronds of bovengronds)
• Fijnfilter (100-300 micron)
• Hydrofoorpomp met drukvat
• Apart leidingcircuit naar het toilet (PE-buis of kunststof)
• Automatische drinkwaterbijvulling (voor droge periodes)
• Terugslagklep en vlotterschakelaar

Aansluiting in de praktijk

Het regenwater gaat via de pomp naar een apart kraanpunt bij het toilet. Je vervangt de bestaande drinkwateraansluiting van het toiletreservoir door een aansluiting op het regenwatercircuit. De drinkwaterbijvulling zorgt ervoor dat het reservoir altijd gevuld is, ook als de regenwatervoorraad op is.

De kosten voor een regenwater-toiletsysteem liggen tussen €800 en €2.000 als je het zelf installeert (tank, pomp, filter, leidingwerk). De terugverdientijd is 8 tot 15 jaar op waterbesparing alleen, maar korter als je het combineert met tuinbesproeien en de wasmachine.

Zelf bouwen vs. compleet systeem kopen

Je hebt twee routes: alles los inkopen en zelf samenstellen, of een kant-en-klaar regenwateropvangpakket kopen.

Zelf samenstellen

Voordelen:
– Goedkoper: je kiest per onderdeel de beste prijs-kwaliteitsverhouding
– Flexibel: je bouwt precies wat je nodig hebt
– IBC tanks tweedehands beschikbaar voor een fractie van de nieuwprijs

Nadelen:
– Je moet zelf uitzoeken welke onderdelen compatibel zijn (slangdiameters, koppelingen, pompvermogen)
– Geen garantie op het totaalsysteem
– Foutgevoeliger bij de installatie

Kosten eenvoudig systeem (zelf samengesteld): €135 – €400
Kosten compleet inpandig systeem (zelf samengesteld): €1.175 – €3.815

Compleet systeem kopen

Fabrikanten als Graf, Rewatec en ACO bieden complete regenwateropvangpakketten aan: tank, pomp, filter, leidingset en handleiding in een pakket.

Voordelen:
– Alle onderdelen zijn op elkaar afgestemd
– Duidelijke handleiding en montageschema’s
– Fabrieksgarantie op het systeem (vaak 10-25 jaar op de tank)
– Technische ondersteuning bij vragen

Nadelen:
– Duurder dan zelf samenstellen (20-40% meerprijs)
– Minder flexibel in maatwerk

Kosten compleet pakket tuingebruik (1.500L): €400 – €900
Kosten compleet pakket inpandig (3.000-5.000L): €2.500 – €5.500

De keuze hangt af van je ervaring en je comfort level. Ben je handig en wil je besparen? Stel zelf samen. Wil je zekerheid dat alles past en werkt? Koop een compleet pakket.

Onderhoud en levensduur

Een regenwateropvang is een laag-onderhoudssysteem, maar helemaal onderhoudvrij is het niet.

Jaarlijks onderhoud

Elke 5-10 jaar

• Tank leegpompen en sediment verwijderen (ondergrondse tanks)
• Pompslangen en koppelingen controleren op slijtage
• Filters vervangen (fijnfilters)

Levensduur per onderdeel

FAQ: regenwateropvang zelf aanleggen

Heb ik een vergunning nodig voor regenwateropvang?
Een bovengrondse regenton of IBC tank is vergunningvrij. Een ondergrondse tank vereist in de meeste gemeenten geen vergunning als het gaat om particulier gebruik op eigen terrein, maar controleer dit bij je gemeente. Sommige gemeenten hebben subsidies beschikbaar voor regenwateropvang als onderdeel van klimaatadaptatiebeleid.

Is regenwater geschikt als drinkwater?
Nee, niet zonder uitgebreide behandeling (UV-desinfectie, actief koolfilter, fijnfiltratie). Regenwater bevat bacterien, algensporen en dakverontreinigingen. Voor toilet, wasmachine en tuin is het prima geschikt.

Kan ik regenwater gebruiken in de wasmachine?
Ja, regenwater is zacht water (geen kalk) en daarmee zelfs beter dan leidingwater voor de wasmachine. Je hebt minder wasmiddel nodig en de machine kalkt niet aan. Sluit de wasmachine aan op het regenwatercircuit via een apart kraanpunt.

Bevriest mijn regenwateropvang in de winter?
Een bovengrondse tank of IBC tank kan bevriezen bij strenge vorst. Laat de kraan open staan zodat de tank leeg kan lopen, of tap het water voor de winter af. Een ondergrondse tank bevriest niet als deze minimaal 60-80 cm diep ligt (onder de vorstgrens).

Hoeveel liter opslagcapaciteit heb ik nodig?
Vuistregel: reken op 50-100 liter opslag per m2 aangesloten dakoppervlak als je regenwater alleen voor de tuin gebruikt. Voor inpandig gebruik (toilet + wasmachine) reken je op 3.000-5.000 liter voor een huishouden van 2-4 personen.

Kan ik subsidie krijgen voor regenwateropvang?
Steeds meer gemeenten bieden subsidie voor regenwateropvang en ontkoppeling van het riool. Bedragen varieren van €250 tot €2.000, afhankelijk van de gemeente en het type systeem. Check de website van je gemeente of kijk op regelhulp.nl.

Bouwtekeningen en handleidingen

Wil je direct aan de slag met professionele bouwtekeningen en stap-voor-stap handleidingen? Bekijk het complete bouwtekeningenpakket op fredsbouwtekeningen.nl — met duizenden tekeningen voor elk doe-het-zelf project.

💡 Wist je dat je honderden euro’s subsidie kunt krijgen voor verduurzaming? Ontdek in 20 minuten welke subsidies jij kunt aanvragen met Fred’s Subsidie Stappenplan.