Wat is een ambulatorium?

Wat is een ambulatorium?

Een ambulatorium is een omgang of kooromgang in een kerk — een gangpad dat achter en rondom het koor loopt, zodat gelovigen om het altaar heen kunnen lopen. De term komt van het Latijnse ambulare (wandelen) en wordt ook wel “deambulatorium” genoemd.

Functie

Het ambulatorium vervult meerdere functies:

  • Processiegang — een rondlopende route voor liturgische processies
  • Toegang tot straalkapellen — kleine kapellen die als een waaier rondom het koor liggen
  • Pelgrimage — pelgrims konden langs de relieken lopen zonder de dienst te verstoren
  • Verkeersruimte — scheidt de koorruimte van de zijkapellen

Toepassing

Het ambulatorium is kenmerkend voor de grotere kerkelijke bouwstijlen:

  • Romaans (10e–12e eeuw) — eerste voorbeelden in pelgrimskerken langs de route naar Santiago de Compostela
  • Gotiek (12e–16e eeuw) — standaard in kathedralen, vaak met hoge spitsboogvensters
  • Renaissance en later — minder gebruikelijk, maar nog steeds aanwezig in grote kerken

Bouwkundige kenmerken

  • Het ambulatorium volgt de halfronde of veelhoekige vorm van de apsis
  • De overwelving is doorgaans lager dan die van het koor
  • Zware pijlers of zuilen scheiden het ambulatorium van het koor
  • Aan de buitenzijde bevinden zich vaak straalkapellen

Gerelateerde termen

  • Kooromgang
  • Apsis
  • Straalkapellen
  • Koor
  • Gewelf

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.