Wat is een ankerbalk?

Wat is een ankerbalk?

Een ankerbalk is een horizontale balk onderin een dakspant die de twee spantbenen met elkaar verbindt en voorkomt dat de muren uit elkaar worden gedrukt door de dakbelasting. De ankerbalk vangt de horizontale spreidkrachten op die ontstaan doordat het dak via de schuine spantbenen op de muren drukt.

Hoe werkt het?

Zonder ankerbalk zou het gewicht van het dak de muren naar buiten drukken:

  • De dakbelasting drukt via de spantbenen schuin naar beneden
  • Deze kracht heeft een verticale component (naar beneden, opgevangen door de muur) en een horizontale component (naar buiten)
  • De ankerbalk verbindt de onderkant van beide spantbenen en vangt de horizontale trekkracht op
  • De muren worden daardoor alleen verticaal belast

Toepassing

De ankerbalk is een essentieel onderdeel van traditionele kapconstructies:

  • Dekbalkgebint — de ankerbalk (hier dekbalk genoemd) ligt op de muur en draagt tevens de vloer
  • Ankerbalkgebint — de ankerbalk ligt hoger in het spant, waardoor een hogere vrije ruimte ontstaat
  • Sporenkap — eenvoudige kap met ankerbalk als trekband
  • Renovatie — bij het openleggen van een kap wordt de ankerbalk soms verwijderd voor ruimte, wat constructief risico geeft

Materialen

Materiaal Toepassing
Hout Traditionele kapconstructies, houten spanten
Staal Moderne spanten, grotere overspanningen
Stalen trekstang Als onzichtbare trekband in gerenoveerde kappen

Let op bij verbouwing

  • Nooit zomaar verwijderen — de ankerbalk is constructief essentieel; verwijdering kan leiden tot scheurvorming en instorting
  • Bij het creëren van een open zolderverdieping moet een constructeur de spreidkrachten opnieuw berekenen
  • Eventueel kan de ankerbalk worden vervangen door een stalen trekstang

Gerelateerde termen

  • Spant
  • Gebint
  • Muurplaat
  • Hanenbalk
  • Dekbalk

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.