Een aquifer is een watervoerende grondlaag — een laag gesteente, zand of grind in de ondergrond die voldoende poreus en doorlatend is om significante hoeveelheden grondwater op te slaan en door te laten stromen. Aquifers vormen de belangrijkste bron van grondwater voor drinkwaterwinning, landbouw en industrie.
Soorten aquifers
Er zijn twee hoofdtypen aquifers, afhankelijk van de geologische opbouw:
Freatische (onafgesloten) aquifer
De bovenste watervoerende laag, die direct wordt aangevuld door regenwater dat door de bodem sijpelt. Het grondwaterpeil in een freatische aquifer fluctueert met de seizoenen en de neerslag. Dit is het grondwater waar bouwers het vaakst mee te maken krijgen.
Gespannen (afgesloten) aquifer
Een watervoerende laag die aan boven- en onderzijde wordt begrensd door ondoorlatende lagen (klei of leem). Het water staat onder druk; als je een put boort, stijgt het water boven de bovenkant van de aquifer. Bij een artesische put komt het water zelfs boven het maaiveld.
Belang voor de bouw
Kennis van aquifers is essentieel bij veel bouwprojecten:
- Grondwaterstand — bepaalt de funderingswijze; bij een hoge grondwaterstand zijn speciale maatregelen nodig (bronbemaling, waterdichte kelders)
- Bronbemaling — bij het droogleggen van een bouwput wordt water uit de aquifer weggepompt; dit kan gevolgen hebben voor de omgeving (zetting, verdroging)
- Funderingspalen — de draagkracht van de ondergrond hangt samen met de samenstelling van de aquifer en de bovenliggende lagen
- Warmte-koude opslag (WKO) — aquifers worden gebruikt voor seizoensopslag van warmte en koude voor gebouwklimatisering
Grondonderzoek
Voorafgaand aan een bouwproject wordt een geotechnisch onderzoek uitgevoerd waarbij de aanwezigheid en eigenschappen van aquifers in kaart worden gebracht. Dit gebeurt door middel van sonderingen en boringen. De resultaten bepalen mede het funderingsontwerp en de noodzaak van grondwaterbeheersing.
Gerelateerde termen
- Grondwaterstand
- Bronbemaling
- Sondering
- Fundering
