Wat is een archivolt?
Een archivolt is een decoratieve lijst of band die de buitenzijde van een boogopening volgt. Het is een sierrand die de boog optisch benadrukt en vaak voorzien is van beeldhouwwerk, profielen of ornamenten.
Inhoudsopgave
Kenmerken
- Volgt de boogvorm — de archivolt loopt mee met de kromming van de boog, van de ene impoststeen naar de andere
- Vaak meervoudig — bij romaanse en gotische kerken zijn meerdere archivolten concentrisch naast elkaar geplaatst
- Decoratief — versierd met geometrische patronen, bladwerk, figuren of een eenvoudig profiel
- Onderdeel van het portaal — vooral bij kerkportalen vormen de archivolten een opvallend geheel
Historisch voorkomen
De archivolt is een kenmerkend element in verschillende stijlperioden:
- Romaans — dikke, ronde archivolten met geometrische motieven zoals zigzaglijnen en parelranden
- Gotiek — spitse archivolten met beeldenreeksen van heiligen, engelen of bijbelse figuren
- Renaissance — strakke, klassiek geprofileerde archivolten boven rondboogvensters
- Barok — rijkelijk versierde archivolten met bloemguirlandes en engeltjes
Toepassing
Archivolten komen voornamelijk voor bij:
- Kerkportalen — de hoofdingang van romaanse en gotische kerken
- Kloostergangen — de bogenreeksen rondom een binnentuin
- Paleizen en stadhuizen — decoratieve bogen boven ramen en deuren
- Bruggen — soms is de boogrand van een stenen brug als archivolt vormgegeven
Gerelateerde termen
- Boog
- Arcade
- Ornament
- Gotiek
- Portaal
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
