Wat is een arkel?
Een arkel is een klein, uitkragend hoektorentje dat op de hoek van een gebouw of bij een poort boven de gevel uitsteekt. Arkels komen vooral voor bij middeleeuwse kastelen, stadsmuren en stadshuizen en hadden zowel een verdedigende als een decoratieve functie.
Inhoudsopgave
Kenmerken
- Uitkragend — de arkel steekt uit ten opzichte van de gevel en rust op kraagstenen, consoles of een korbeel
- Hoekpositie — meestal geplaatst op de hoek van een gebouw, soms naast een poort
- Klein formaat — te klein om als vertrek te dienen, maar groot genoeg om in te staan
- Schietgaten of vensters — afhankelijk van de functie voorzien van verdedigingselementen of sierramen
Functie
Verdedigend
Bij kastelen en stadsmuren diende de arkel om:
- De voet van de muur onder vuur te nemen (bestrijking)
- Een dode hoek te elimineren
- De toegangspoort extra te beveiligen
Decoratief
Bij stadshuizen en kerken was de arkel vooral:
- Een statussymbool
- Een architectonisch accent op de gevelhoek
- Soms voorzien van beeldhouwwerk of een familiewapen
Toepassing
Arkels zijn te vinden bij:
- Kastelen — op de hoeken van torens en weermuren
- Stadsmuren — bij poorten en op strategische punten
- Stadshuizen — als decoratief element in gotische en renaissancistische gevels
- Kerken — soms op de hoeken van kerktorens
Gerelateerde termen
- Uitkraging
- Console
- Erker
- Steunbeer
- Borstwering
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
