Wat is attisch?
Attisch is een architecturale term die verwijst naar de bouwstijl en vormentaal van Attica, de regio rond Athene. In de bouwkunde wordt de term vooral gebruikt voor het attische basisprofiel: de karakteristieke voet van een zuil bestaande uit twee torusprofielen gescheiden door een scotia (hollijst).
De attische basis is een van de meest herkenbare elementen uit de klassieke architectuur. Het profiel werd oorspronkelijk ontwikkeld in de Ionische zuilenorde en later overgenomen door de Korinthische en composiete orde. De Romeinse architect Vitruvius beschreef de attische basis al in de 1e eeuw v.Chr. als standaardvorm.
Toepassing
De attische basis bestaat uit de volgende onderdelen, van onder naar boven:
- Plinthus — het vierkante grondvlak waarop de basis rust.
- Onderste torus — een brede, halfronde wulst.
- Scotia — een holle, concave lijst die een schaduwlijn creëert.
- Bovenste torus — een smallere halfronde wulst, direct onder de zuilschacht.
Dit profiel wordt in de klassieke bouwkunst als bijzonder elegant beschouwd. De afwisseling van bolle en holle vormen zorgt voor een levendig spel van licht en schaduw.
De attische basis is niet beperkt tot zuilen. Het profiel komt ook voor bij:
- Pilasters — platte wandzuilen met een attisch basisprofiel.
- Balusters — de spijlen van een balustrade volgen soms een attisch profiel.
- Lijstwerk — in geveldecoratie en interieurafwerking worden attische profielen toegepast als plinten en kroonlijsten.
In de moderne architectuur en restauratiepraktijk wordt de attische basis nog steeds nauwkeurig nagemaakt, zowel in natuursteen als in gegoten beton of kunststof.
Gerelateerde termen
- Torus
- Scotia
- Plint
- Ionische orde
- Korinthische orde
- Astragaal
- Attiek
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
