Een balkluik is een luik in een balkenvloer waardoor goederen of personen naar een andere verdieping kunnen worden getransporteerd. Balkluiken komen veel voor in historische pakhuizen en boerderijen.
Functie en toepassing
Een balkluik maakt het mogelijk om via een opening in de vloer toegang te krijgen tot een hoger of lager gelegen verdieping. In pakhuizen werden balkluiken gebruikt om goederen met een katrol of hijsbalk omhoog te takelen. In boerderijen diende het luik vaak om hooi of stro naar de vliering te brengen.
Het luik zelf is meestal een houten paneel dat scharnierend in de vloer is bevestigd. In gesloten toestand ligt het vlak met de vloer en is het beloopbaar.
Constructie
Bij het maken van een balkluik wordt een opening in de balkenvloer gezaagd of uitgespaard. Om de balklaag rond de opening te versterken, wordt een raveel toegepast. Dit is een dwarsbalk die de onderbroken vloerbalken opvangt en de krachten naar de naastliggende balken afleidt.
De afmetingen van het luik hangen af van het gebruiksdoel. Voor personen volstaat een opening van circa 60 bij 80 centimeter. Voor het hijsen van goederen in pakhuizen waren de openingen aanzienlijk groter.
Aandachtspunten
- Zorg dat de omliggende balken voldoende draagkracht behouden na het maken van de opening.
- Een raveel is vrijwel altijd noodzakelijk om de constructieve integriteit van de vloer te waarborgen.
- Historische balkluiken vallen vaak onder monumentenzorg; raadpleeg bij restauratie altijd een deskundige.
- Overweeg een veiligheidsvoorziening zoals een hekwerk of klapdeur om valgevaar te voorkomen.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
