Wat is een basiliek?

Wat is een basiliek?

Een basiliek is een kerkgebouw dat van de paus een bijzondere eretitel heeft ontvangen, of een kerk die is gebouwd in de vorm van een basilica (met verhoogd middenschip en lagere zijbeuken). In het Nederlandse taalgebruik verwijst ‘basiliek’ vaak naar de eretitel, terwijl ‘basilica’ de bouwvorm aanduidt.

Basiliek als eretitel

De paus kan een kerkgebouw de titel ‘basilica minor’ verlenen vanwege:

  • Bijzondere historische of religieuze betekenis
  • Architectonische waarde
  • Pelgrimsbestemming
  • Nederland telt ruim 30 basilieken, waaronder de Sint-Janskathedraal in ‘s-Hertogenbosch en de Basiliek van de H. Nicolaas in Amsterdam.

    Basiliek als bouwvorm

    Als bouwvorm heeft een basiliek dezelfde kenmerken als een basilica:

  • Verhoogd middenschip met lichtbeukvensters
  • Lagere zijbeuken aan weerszijden
  • Zuilenrijen of arcaden die de beuken scheiden
  • Vaak een apsis als afsluiting van het koor
  • Verschil met hallenkerk

    Bij een basiliek is het middenschip hoger dan de zijbeuken. Bij een hallenkerk zijn alle beuken even hoog. Dit verschil bepaalt in grote mate het lichtinval en de ruimtelijke werking van het gebouw.

    Gerelateerde termen

  • Basilica
  • Beuk
  • Hallenkerk
  • Gewelf
  • Apsis
  • Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.