# Wat is bentoniet?
**Bentoniet is een natuurlijke kleisoort die sterk opzwelt bij contact met water en daardoor een waterdichte laag vormt.** In de bouw wordt bentoniet veelvuldig ingezet voor waterdichting van funderingen, als boorspoeling bij grondboringen en als afdichtingsmateriaal in diepwanden en damwandsloten.
## Eigenschappen
Bentoniet dankt zijn bijzondere eigenschappen aan het kleimineraal montmorilloniet:
– **Zwelvermogen** — bentoniet kan tot 15 keer zijn eigen volume aan water opnemen
– **Waterdichtheid** — in gezwollen toestand is bentoniet vrijwel ondoorlatend voor water
– **Plasticiteit** — nat bentoniet vormt een smeerbare, flexibele massa
– **Zelfhelend** — kleine scheurtjes dichten zichzelf doordat het materiaal opnieuw zwelt bij vochtcontact
## Toepassingen in de bouw
### Boorspoeling
Bij horizontaal gestuurde boringen (HDD) en funderingspalen wordt een bentoniet-watersuspensie (boorvloeistof) gebruikt om het boorgat open te houden en de boorgruis af te voeren.
### Diepwanden
Bij het maken van diepwanden voor parkeergarages en kelders wordt het uitgegraven sleufdeel gevuld met bentonitsuspensie. Deze houdt de wanden van de sleuf stabiel totdat het beton wordt gestort.
### Waterdichting van kelders
Bentonietmatten worden tegen de buitenzijde van kelderwanden aangebracht als waterkerende laag. Het bentoniet zwelt op bij contact met grondwater en sluit de kelderwand waterdicht af.
### Afdichting van leidingdoorvoeren
Bij doorvoeringen door waterkerende constructies wordt bentoniet als afdichtingspasta of -koord gebruikt om lekkage te voorkomen.
## Aandachtspunten
1. **Bescherming tegen voortijdige bevochtiging** — bentoniet moet droog worden opgeslagen en verwerkt; voortijdig contact met water maakt het onbruikbaar
2. **Niet geschikt in zout water** — zout water vermindert het zwelvermogen aanzienlijk
3. **Belasting nodig** — bentoniet moet onder druk staan (bijvoorbeeld door gronddruk) om effectief te dichten
4. **Milieuaspecten** — overtollige boorspecie met bentoniet moet als afval worden afgevoerd
## Gerelateerde termen
– Bentonietmat
– Diepwand
– Waterdichting
– Grondboringen
– Damwand
– Kelderbouw
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze [kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl](https://fredsbouwtekeningen.nl).
