Betonconstructies zijn dragende elementen in een bouwwerk die zijn vervaardigd uit beton, doorgaans gewapend met staal (wapeningsstaal) om zowel druk- als trekkrachten op te nemen. Beton is van nature zeer sterk op druk maar zwak op trek. Door het inbedden van stalen wapeningsstaven in het beton ontstaat gewapend beton, een composietmateriaal dat beide krachten uitstekend kan weerstaan. Betonconstructies vormen het skelet van vrijwel elk modern gebouw, van woningen tot wolkenkrabbers.
Het materiaal beton bestaat uit cement, water, zand en grind (toeslagmateriaal). Door de chemische reactie tussen cement en water (hydratatie) hardt het mengsel uit tot een steenachtig materiaal. De eigenschappen van het beton kunnen worden aangepast aan de specifieke eisen van de constructie door de mengselsamenstelling te variëren.
Toepassing
Betonconstructies komen in vrijwel alle typen bouwwerken voor:
- Funderingen — Strookfunderingen, poeren en funderingsplaten dragen de belasting van het gebouw over naar de ondergrond. Bij slappe bodem worden ook betonnen heipalen toegepast.
- Kolommen (pilaren) — Verticale draagelementen die vloerlasten overbrengen naar de fundering. Kunnen rond, vierkant of rechthoekig zijn.
- Balken en liggers — Horizontale elementen die vloer- en daklasten opvangen en overdragen naar kolommen of wanden.
- Vloeren — Betonvloeren worden in situ gestort (bijvoorbeeld met breedplaatvloeren of kanaalplaatvloeren) of als prefab elementen geplaatst.
- Wanden — Betonnen wanden functioneren als draagwand, stabilisatiewand of keerwand. In kelders worden ze ook als waterkerende constructie uitgevoerd.
- Bruggen en viaducten — Betonconstructies zijn de standaard voor infrastructurele kunstwerken, dankzij hun duurzaamheid en vormvrijheid.
In situ versus prefab
Betonconstructies kunnen op twee manieren worden gerealiseerd:
- In situ (ter plaatse gestort) — Het beton wordt op de bouwplaats in een bekisting gegoten. Biedt maximale ontwerpvrijheid.
- Prefab (geprefabriceerd) — De betonelementen worden in een fabriek geproduceerd en op de bouwplaats gemonteerd. Biedt snelheid, constante kwaliteit en minder afhankelijkheid van weersomstandigheden.
In de praktijk worden beide methoden vaak gecombineerd, bijvoorbeeld prefab kolommen met in situ gestorte vloeren.
Gerelateerde termen
- Gewapend beton
- Prefab beton
- Wapeningsstaal
- Bekisting
- Betonsterkteklasse
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
