Bezwijken is het falen of instorten van een constructie of constructieonderdeel doordat de belasting groter wordt dan de draagkracht. Bij bezwijken verliest het onderdeel zijn draagvermogen, wat kan leiden tot vervorming, breuk of totale instorting.
Inhoudsopgave
Vormen van bezwijken
Er zijn verschillende manieren waarop een constructie kan bezwijken:
- Buigbreuk — een balk of plaat breekt doordat de buigende kracht te groot wordt
- Afschuiving — het materiaal scheurt door een dwarskracht
- Knik — een slanke kolom of staaf buigt plotseling zijwaarts uit onder drukbelasting
- Punching — een kolom drukt door een plaatvloer heen (pons)
- Vermoeiing — herhaalde wisselende belastingen leiden uiteindelijk tot breuk, ook bij belastingen onder de maximale sterkte
Grenstoestanden
In de constructieve berekening worden twee grenstoestanden onderscheiden:
- Uiterste grenstoestand (UGT) — de toestand waarbij de constructie op het punt staat te bezwijken. Hiertegen wordt gerekend met veiligheidsfactoren
- Bruikbaarheidsgrenstoestand (BGT) — de toestand waarbij de constructie nog functioneert maar de doorbuiging of scheurvorming onacceptabel wordt
Toepassing
Het begrip bezwijken is essentieel bij:
- Constructief ontwerp — elke constructie wordt berekend op bezwijken met veiligheidsfactoren
- Inspectie en onderhoud — signalen van dreigend bezwijken (scheuren, doorbuiging) worden gemonitord
- Forensisch onderzoek — na een instorting wordt de bezwijkoorzaak onderzocht
Gerelateerde termen
- Constructie
- Belasting
- Draagvermogen
- Knik
- Wapening
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
