Bilhamer is een zware hamer met een breed, plat slagvlak aan de ene zijde en een scherpe snede (de bil) aan de andere zijde. De bilhamer wordt gebruikt om stenen ruw te bewerken, te splijten of op maat te hakken en is een klassiek gereedschap in de steenbewerking.
Kenmerken van een bilhamer
De bilhamer verschilt duidelijk van een bikhamer. Waar de bikhamer twee puntige koppen heeft, combineert de bilhamer een plat slagvlak met een brede, scherpe snede:
- Plat slagvlak — de ene zijde is vlak en wordt gebruikt om op een beitel te slaan of stenen grof te bewerken
- Scherpe snede (bil) — de andere zijde heeft een brede, bijlachtige snede waarmee stenen langs een lijn kunnen worden gespleten
- Zwaar gewicht — bilhamers wegen doorgaans 1 tot 2,5 kilogram, nodig om voldoende slagkracht te genereren
- Korte, stevige steel — voor controle en precisie bij het bewerken van steen
Toepassing
De bilhamer is vooral gangbaar bij het werken met baksteen en natuursteen:
- Stenen op maat hakken — met de bil wordt een baksteen langs een afgetekende lijn gespleten, bijvoorbeeld voor een halfsteens verband
- Natuursteen splijten — bij het bewerken van natuursteen zoals hardsteen of zandsteen wordt de bilhamer gebruikt om het materiaal ruw op vorm te brengen
- Randen bijwerken — onregelmatige randen van stenen worden met de bil bijgehakt
- Bestratingswerk — bij het leggen van klinkers of natuurstenen bestrating worden stenen met de bilhamer op maat gemaakt
Verschil met de bikhamer
| Eigenschap | Bilhamer | Bikhamer |
|---|---|---|
| Koppen | Plat slagvlak + snede | Twee puntige koppen |
| Functie | Stenen splijten en op maat hakken | Mortelresten en pleister verwijderen |
| Gewicht | Zwaarder (1-2,5 kg) | Lichter (0,5-1 kg) |
Tips
- Teken de breeklijn af — gebruik een potlood of kraspen om de gewenste breeklijn op de steen te markeren
- Tik eerst licht langs de lijn — maak een groef langs de breeklijn voordat je de definitieve slag geeft
- Werk op een stabiele ondergrond — leg de steen op een zandbedding of stevige ondergrond
Gerelateerde termen
- Bikhamer
- Bikken
- Steen
- Natuursteen
- Beitel
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
