Het stroomnet in Nederland zit op veel plekken aan zijn maximum. Tot nu toe was dat vooral een probleem voor bedrijven met een grootverbruikersaansluiting. Particulieren met een standaardaansluiting (tot 3×80 ampère) werden automatisch voorrang gegeven. Dat verandert op 1 juli 2026.
Vanaf die datum behandelen netbeheerders alle aanvragen gelijk — groot én klein. Dat betekent dat ook jij als huiseigenaar op een wachtlijst kunt belanden als je een zwaardere aansluiting nodig hebt voor een warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij.
Wat verandert er op 1 juli 2026?
Tot nu toe reserveerden netbeheerders netcapaciteit voor kleinverbruikers. Dat had een praktische reden: huishoudens moeten altijd stroom hebben. Maar het stroomnet is op zo veel plekken vol dat deze werkwijze niet langer houdbaar is.
Vóór 1 juli 2026:
– Kleinverbruikers (tot 3x80A) krijgen automatisch voorrang
– Alleen grootverbruikers staan op de wachtlijst
Na 1 juli 2026:
– Eén wachtlijst voor groot- én kleinverbruikers
– Netbeheerders reserveren geen capaciteit meer voor kleinverbruikers
– Voorrang wordt bepaald door het maatschappelijk prioriteringskader van de ACM
Wie krijgt wél voorrang?
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft een prioriteringskader opgesteld. Organisaties worden ingedeeld in drie categorieën:
| Prioriteit | Categorie | Voorbeelden |
|---|---|---|
| 1. Congestieverlagers | Organisaties die ruimte vrijmaken op het net | Batterijopslag, flexibel verbruik |
| 2. Veiligheid | Acute zorg en hulpdiensten | Politie, brandweer, ziekenhuizen |
| 3. Basisbehoeften | Maatschappelijke basisvoorzieningen | Woningbouw, onderwijs, drinkwater |
Particulieren vallen niet in een prioriteitscategorie. Dat betekent dat je aanvraag achteraan in de rij komt, tenzij je in een congestievrij gebied woont.
Bron: Enexis
Wat betekent dit voor jou?
Je wilt een zwaardere aansluiting
Als je van 1x25A naar 3x25A wilt, of van 3x25A naar 3x35A — bijvoorbeeld voor een warmtepomp of laadpaal — kan het zijn dat je op een wachtlijst komt. Dit geldt alleen in gebieden met netcongestie.
Je wilt een nieuwbouwwoning
Woningbouwprojecten in congestiegebieden kunnen vertraging oplopen. De aansluiting op het stroomnet is niet meer vanzelfsprekend.
Je hebt al een standaardaansluiting
Dan verandert er niets. Je bestaande aansluiting blijft gewoon werken. Het gaat alleen om nieuwe aanvragen of verzwaringen.
Overgangsperiode: 1 juli 2026 – 1 januari 2027
| Periode | Wat geldt er |
|---|---|
| Tot 1 juli 2026 | Huidige werkwijze: kleinverbruikers krijgen voorrang |
| 1 juli – 31 december 2026 | Nieuw beschikbare capaciteit gaat eerst naar prioriteitsprojecten |
| Vanaf 1 januari 2027 | Volledig nieuwe werkwijze van kracht |
Waar is netcongestie een probleem?
Netcongestie speelt niet overal even sterk. De zwaarst getroffen gebieden zitten vooral in:
- Noord-Nederland (Groningen, Friesland, Drenthe)
- Flevoland
- Delen van Noord-Brabant en Gelderland
- Noord-Holland Noord
Check de congestiekaart van je netbeheerder (Liander, Enexis, Stedin) om te zien of jouw gebied is aangemerkt.
Wat kun je nu doen?
1. Dien je aanvraag vóór 1 juli in. Heb je concrete plannen voor een zwaardere aansluiting? Vraag die nu aan. Aanvragen ingediend vóór de deadline vallen nog onder het huidige systeem.
2. Overweeg een thuisbatterij. Een thuisbatterij kan je helpen om met je huidige aansluiting meer uit je zonnepanelen te halen, zonder dat je hoeft te verzwaren.
3. Kies voor een slimmer energieverbruik. Een Home Energy Management System (HEMS) kan je verbruik spreiden over de dag, zodat je binnen de capaciteit van je huidige aansluiting blijft.
4. Check je netbeheerder. Kijk op de website van Liander, Enexis of Stedin of jouw straat of wijk in een congestiegebied valt.
Veelgestelde vragen
Kan ik straks geen warmtepomp meer laten installeren?
Dat hangt af van je gebied. In gebieden zonder netcongestie verandert er niets. In congestiegebieden kan het zijn dat een verzwaring op de wachtlijst komt. Een hybride warmtepomp vereist vaak geen verzwaring.
Hoe lang duurt een wachtlijst?
Dat verschilt per netbeheerder en per gebied. Wachttijden van 1 tot 5 jaar zijn in sommige gebieden al realiteit voor grootverbruikers.
Geldt dit ook voor mijn laadpaal?
Een laadpaal op je huidige aansluiting is geen probleem. Maar als je daarvoor een zwaardere aansluiting nodig hebt, val je onder de nieuwe regels.
Wat als ik in een nieuwbouwwijk ga wonen?
Nieuwbouwwijken worden door de netbeheerder beoordeeld. Woningbouw valt in de categorie ‘basisbehoeften’ en krijgt daardoor enige prioriteit, maar er kunnen wel vertragingen optreden.
Meer weten over energiebesparing en verduurzaming? Kijk op fredsbouwtekeningen.nl.
