Een blokkeel is een massief houten blok dat in de traditionele houtbouw wordt gebruikt als verbindings- of steunelement. Het wordt geplaatst tussen balken of op knooppunten van een houten constructie om krachten over te dragen en de stabiliteit te vergroten.
Functie en werking
In houten constructies komen krachten samen op knooppunten — plekken waar balken, spanten of gordingen bij elkaar komen. Een blokkeel wordt op zo’n knooppunt geplaatst om de krachten gelijkmatig te verdelen en de verbinding te versterken.
- Krachtsverdeling — het blok verdeelt puntbelastingen over een groter oppervlak, waardoor het hout minder snel bezwijkt
- Stabilisatie — blokkeelen voorkomen dat balken kantelen of verdraaien onder belasting
- Eenvoudige constructie — het is een relatief simpel element dat met pen-en-gat, bouten of schroeven wordt bevestigd
Toepassing
Blokkeelen kom je tegen in traditionele kapconstructies, bruggen en historische houtskeletbouw. Bij een kapconstructie zit de blokkeel vaak op het punt waar een spantbeen de dekbalk raakt. Het blok voorkomt dat het spantbeen wegglijdt en verdeelt de druk over de dekbalk.
In de moderne houtbouw is de blokkeel grotendeels vervangen door stalen verbindingsmiddelen zoals balkschoenen en hoekplaten. Toch wordt het element nog gebruikt bij restauratie van historische gebouwen en bij traditioneel timmerwerk. Timmerlieden die werken aan monumentale panden moeten de blokkeel kennen om oorspronkelijke constructies correct te herstellen.
Bij het dimensioneren van een blokkeel is het belangrijk dat het hout dezelfde of een hogere sterkteklasse heeft als de omringende constructie.
Gerelateerde termen
- Pen-en-gatverbinding
- Spant
- Balkschoen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
