Een bocagelandschap is een type cultuurlandschap waarbij het land is opgedeeld in kleine, onregelmatige percelen die worden begrensd door heggen, houtwallen, bomenrijen en soms aarden wallen. Het is een van de meest herkenbare en ecologisch waardevolle landschapstypen in West-Europa.
Kenmerken van een bocagelandschap
Het woord ‘bocage’ komt uit het Frans en betekent letterlijk ‘bosje’ of ‘begroeid land’. Het landschap ziet er van bovenaf uit als een lappendeken van groene vakken, omzoomd door opgaande begroeiing.
- Heggen en houtwallen — de perceelgrenzen bestaan uit levende hagen, knotbomen of opgaande houtwallen die als natuurlijke afscheiding dienen
- Kleine percelen — de kavels zijn relatief klein en onregelmatig van vorm, in tegenstelling tot de grote, open kavels van een polderlandschap
- Holle wegen — door eeuwenlang gebruik zijn paden tussen de hagen uitgesleten tot holle wegen, een kenmerkend element van het bocagelandschap
Waar vind je bocagelandschappen?
In Nederland vind je bocagelandschappen vooral in Zuid-Limburg, het Rijk van Nijmegen, Twente en delen van Brabant. In België zijn de Vlaamse Ardennen en Haspengouw bekende voorbeelden. Internationaal is de Normandische bocage in Frankrijk het meest iconische voorbeeld.
Toepassing
Voor de bouwsector is het bocagelandschap relevant bij stedenbouwkundige planning en gebiedsontwikkeling. Gemeenten en provincies beschermen bocagelandschappen vaak via bestemmingsplannen en landschapsverordeningen. Dit betekent dat nieuwbouw in deze gebieden aan strikte voorwaarden is gebonden.
Bij gebiedsontwikkeling in of nabij bocagelandschappen moet rekening worden gehouden met het behoud van heggen en houtwallen, zichtlijnen, en de karakteristieke kleinschaligheid. Nieuwbouw moet landschappelijk worden ingepast, vaak met een erfinrichtingsplan. Het kappen van houtwallen of het verwijderen van heggen is doorgaans vergunningplichtig.
Gerelateerde termen
- Cultuurlandschap
- Houtwal
- Landschappelijke inpassing
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
