Een boogveld is het vlak dat wordt ingesloten door een boog en de horizontale lijn tussen de steunpunten van die boog, ook wel het tympaan of zwikstuk (spandrel) genoemd. Afhankelijk van de context kan het een halfrond, spitsboogvormig of driehoekig vlak zijn.
Toepassing
Het boogveld komt in de architectuur op verschillende plaatsen voor en heeft zowel een constructieve als een decoratieve functie. Het vormt de ruimte die ontstaat tussen de boog en het bovenliggende metselwerk of kozijn.
- Kerkportalen: Het tympaan boven kerkingangen is een van de bekendste toepassingen. In de romaanse en gotische bouwkunst werd dit vlak rijk versierd met reliefs en beeldhouwwerk.
- Ramen en deuren: Het boogveld boven raam- en deuropeningen kan worden ingevuld met glas, metselwerk of decoratieve panelen.
- Bruggen: Bij boogbruggen is het boogveld (spandrel) de driehoekige ruimte tussen de boog en het rijdek. Dit wordt opgevuld met metselwerk of ander materiaal.
- Arcaden: In een rij bogen ontstaan boogvelden (zwikken) tussen aangrenzende bogen.
- Geveldecoratie: In classicistische en neoklassieke architectuur worden boogvelden versierd met stucwerk, schilderingen of reliefs.
Het verschil tussen een tympaan en een spandrel is de positie: een tympaan bevindt zich binnen een enkele boog (het ingesloten vlak), terwijl een spandrel of zwik het driehoekige vlak is tussen twee naast elkaar gelegen bogen of tussen een boog en een rechthoekig kader.
In de restauratiepraktijk verdient het boogveld bijzondere aandacht, omdat vochtproblemen en zettingen hier vaak als eerste zichtbaar worden in de vorm van scheuren.
Gerelateerde termen
- Tympaan
- Boogtrommel
- Boogvulling
- Zwik
- Sluitsteen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
