Breeuwen is het waterdicht maken van naden door er breeuw (dichtingsmateriaal) in te drijven. Dit ambachtelijke proces wordt al eeuwenlang toegepast in de scheepsbouw en houtconstructie. Het doel is om naden tussen planken of delen volledig af te dichten tegen water en wind.
Het breeuwproces
Breeuwen verloopt in een aantal stappen:
- Voorbereiding — de naden worden schoongemaakt en waar nodig opengewerkt zodat het breeuwmateriaal goed kan worden ingedreven
- Inbrengen van de breeuw — met een breeuwbeitel (of kalfaatijzer) en een breeuw hamer wordt het materiaal (werk, touw of katoen) strak in de naad gedreven
- Verdichten — het materiaal wordt stevig aangedrukt zodat het de naad volledig vult zonder de constructie te beschadigen
- Afdichten — bovenop de breeuw wordt een afsluitende laag aangebracht van pek, teer, stopverf of moderne kit
Gereedschap
Voor het breeuwen worden specifieke gereedschappen gebruikt:
- Breeuwbeitel (kalfaatijzer) — een plat, stomp ijzer waarmee het materiaal in de naad wordt gedrukt
- Breeuw hamer — een speciaal gevormde hamer om gecontroleerd op het ijzer te slaan
- Naadkrabber — voor het schoonmaken en uitkrabben van oude naden
- Pekpot — voor het verwarmen en aanbrengen van de afdichtende peklaag
Toepassing
Breeuwen wordt traditioneel toegepast bij houten schepen, waar het essentieel is voor de waterdichtheid van de romp. In de bouw komt het voor bij historische houten constructies, sluisdeuren en brugdelen. Restauratiebouwers passen de techniek nog steeds toe bij monumenten. In moderne bouw is breeuwen grotendeels vervangen door elastische voegmiddelen en kitproducten, maar het ambacht leeft voort in de traditionele scheepsbouw en monumentenzorg.
Gerelateerde termen
- Breeuw
- Kalfateren
- Stopverf
- Naadafdichting
- Pek
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
