Breukrek is de maximale rek (verlenging) die een materiaal kan ondergaan voordat het breekt. Het wordt uitgedrukt als percentage van de oorspronkelijke lengte en is een belangrijke maat voor de vervormbaarheid (ductiliteit) van een materiaal. Hoe hoger de breukrek, hoe meer een materiaal kan vervormen zonder te breken.
Hoe wordt breukrek bepaald?
De breukrek wordt vastgesteld via een trekproef:
- Proefstuk — een gestandaardiseerd proefstuk (trekstaaf) wordt ingespannen in een trekmachine
- Belasting — het proefstuk wordt langzaam uitgerekt door een toenemende trekkracht
- Meting — de verlenging van het proefstuk wordt continu gemeten ten opzichte van de oorspronkelijke meetlengte
- Breukpunt — op het moment dat het proefstuk breekt, wordt de totale verlenging afgelezen
- Berekening — breukrek (%) = (verlenging bij breuk / oorspronkelijke lengte) x 100
De resultaten worden vastgelegd in een trek-rekdiagram, waarin ook andere mechanische eigenschappen zoals treksterkte en vloeigrens zichtbaar worden.
Breukrek van bouwmaterialen
Verschillende materialen vertonen sterk uiteenlopende breukrekwaarden:
- Constructiestaal (S235/S355) — circa 20-25%, zeer ductiel
- Betonstaal (wapeningsstaal) — circa 5-15%, afhankelijk van de klasse
- Aluminium — circa 10-20%, afhankelijk van de legering
- Beton (op trek) — minder dan 0,02%, zeer bros
- Hout — circa 1-3% in vezelrichting, ook relatief bros
Toepassing
De breukrek is essentieel bij het ontwerpen van constructies. Materialen met een hoge breukrek geven door zichtbare vervorming waarschuwing voordat ze bezwijken, wat de veiligheid verhoogt. In de bouw wordt breukrek meegenomen bij de keuze van wapeningsstaal, bij het beoordelen van verbindingsmiddelen en bij het ontwerpen van constructies die aardbevings- of windbelastingen moeten weerstaan. Normen zoals de Eurocode stellen minimumeisen aan de breukrek van constructiematerialen.
Gerelateerde termen
- Treksterkte
- Ductiliteit
- Elasticiteitsmodulus
- Vloeigrens
- Trekproef
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
