Dakvormen (ook wel kapvormen genoemd) zijn de verschillende geometrische uitvoeringen waarin het dak van een gebouw kan worden gemaakt. De keuze van de dakvorm beïnvloedt zowel het uiterlijk als de constructie, de waterafvoer, de bruikbare zolderruimte en de kosten. In de Nederlandse bouw bestaan tientallen varianten, vaak ontstaan uit een combinatie van een paar hoofdvormen.
Hoofdgroep 1: platte daken
- Plat dak — vrijwel horizontaal vlak met minimaal 1,7% afschot, afgewerkt met bitumen, EPDM of kunststof folie
- Sheddak — opeenvolgende zaagtanden, vooral in industriebouw voor noordlicht
- Lessenaarsdak met flauwe helling — overgangsvorm tussen plat en hellend
Hoofdgroep 2: enkelvoudige hellende daken
- Lessenaarsdak — één hellend dakvlak, simpel en goedkoop
- Zadeldak — twee schuine dakvlakken met centrale nok, klassieke woninguitvoering
- Mansardedak — twee hellingen per zijde, steil onderaan, flauwer bovenaan, biedt extra zolderhoogte
Hoofdgroep 3: meervlakkige hellende daken
- Schilddak — vier dakvlakken (twee lange, twee kortere driehoekige), gevel zonder topgevel
- Tentdak (piramidedak) — vier driehoekige vlakken op één punt, vooral bij vierkante torens
- Wolfsdak (afgewolfd dak) — zadeldak met een kleine schuine zijde aan de top
- Kruisdak — twee zadeldaken die elkaar haaks kruisen, vaak boven kruisvormige plattegrond
Hoofdgroep 4: bijzondere dakvormen
- Tongewelf — gebogen dakvlak, vooral in industriebouw en moderne architectuur
- Vlinderdak — V-vormig dak met middenkil
- Schaaldak — dun gebogen dak van gewapend beton of staal
- Luchtkussendak — opgespannen folie of zeil over een lichte constructie
- Groen dak — plat of licht hellend dak met begroeiing en substraatlaag
Kiezen van een dakvorm
Bij het kiezen spelen mee:
- Bestemmingsplan — gemeenten schrijven vaak een dakvorm voor
- Welstandscommissie — beoordeelt of de vorm past in de omgeving
- Bruikbare ruimte — een mansardedak biedt meer hoogte dan een tentdak
- Constructie — symmetrische dakvormen zijn eenvoudiger te construeren
- Energieprestatie en zonpotentieel — een goed georiënteerd hellend dak is geschikt voor PV-panelen
Toepassing
In de praktijk komen vaak combinaties voor: een hoofdvolume met zadeldak, een aanbouw met plat dak en een dakkapel met lessenaarsdak. Het is gebruikelijk al in de schetsfase de dakvorm vast te leggen omdat hij verregaande gevolgen heeft voor de hele constructie.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
