Delaminatie is het loslaten of splitsen van twee of meer aaneengelijmde of opgebouwde lagen in een materiaal. Het verschijnsel treedt op bij gelamineerd hout, multiplex, gelaagd glas, isolatieplaten, gelijmde composieten en zelfs bij beton, en is bijna altijd een teken van schade of een fabricagefout.
Inhoudsopgave
Oorzaken
Delaminatie ontstaat door een combinatie van mechanische, thermische en chemische belastingen die de hechting tussen lagen overtreffen. Veelvoorkomende oorzaken zijn:
- Vocht — water dringt tussen de lagen, expandeert bij vorst en breekt de lijmnaad
- Temperatuurwisselingen — verschillende uitzettingscoëfficiënten van de lagen veroorzaken schuifspanningen
- Mechanische belasting — buigspanningen of stoten boven het toelaatbare niveau
- Slechte hechting — onjuiste lijmkeuze, onvoldoende perskracht of vervuild oppervlak
- Veroudering — UV-straling en chemische degradatie van de lijm
Voorbeelden per materiaal
Delaminatie ziet er per materiaal verschillend uit:
- Gelamineerd hout (gelijmde spanten, lijmhoutbalken) — een doorlopende horizontale scheur op de lijmnaad. Kan dragend vermogen sterk verminderen
- Multiplex en OSB — bobbels, scheve hoeken of het wegtrekken van het topfineer
- Gelaagd glas — wazige randen of luchtbellen tussen de glasplaten en de PVB-folie
- Sandwichpanelen — losse gevelplaten waar de bekleding van de isolatiekern loslaat
- Beton — schilfering van de dekvloer of toplaag, vaak door slechte hechting met de ondergrond of corrosie van wapening
Herstel
Of herstel mogelijk is, hangt af van het materiaal en de omvang van de schade:
- Klein en plaatselijk — opnieuw injecteren met epoxy of polyurethaan, daarna persen of klemmen
- Constructief belangrijk — vervanging van het element vaak noodzakelijk; voor dragende balken eerst een constructeur raadplegen
- Glas in een isolatieglaspakket — geen herstel; de ruit moet worden vervangen
Preventie
- Geschikte lijm en juiste perskracht volgens fabrikantvoorschrift
- Materiaal vóór verlijming droog en stofvrij houden
- Buitenelementen voorzien van afdoende waterkering en UV-bescherming
- Houtproducten beschermen tegen direct contact met aarde en stilstaand water
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
