Wat is dieptegesteente?

Dieptegesteente, ook plutoniet genoemd, is stollingsgesteente dat is ontstaan doordat magma langzaam afkoelde en stolde diep in de aardkorst, vaak op kilometers diepte. Door de trage afkoeling konden grote, met het blote oog zichtbare kristallen groeien, waardoor dieptegesteenten een grofkorrelig uiterlijk hebben.

Hoe ontstaat dieptegesteente?

Magma uit het binnenste van de aarde dringt soms omhoog maar bereikt het oppervlak niet. Het blijft als een magmakamer in de aardkorst steken en koelt daar af. Hoe dieper en langzamer dit gebeurt, hoe groter de minerale kristallen kunnen worden. Pas miljoenen jaren later — door opheffing en erosie — komt het gesteente aan de oppervlakte.

Verschil met andere stollingsgesteenten

Soorten en toepassing in de bouw

Veelvoorkomende dieptegesteenten zijn:

• Graniet — licht van kleur (kwarts, veldspaat, mica), zeer hard, populair als gevelbekleding, vloer, aanrechtblad en grafsteen
• Gabbro — donker, kwartsarm, gebruikt voor straatklinkers en grafmonumenten
• Dioriet — middelgroot van toon, beperkt in toepassing
• Larvikiet — Noorse variant met blauwgrijze schittering, populair als sierbekleding
• Syeniet — vergelijkbaar met graniet, eveneens decoratief

Eigenschappen

Dieptegesteenten zijn:

• Hard en slijtvast — geschikt voor zwaar belaste vloeren en straatwerk
• Vorstbestendig — door lage poreusheid
• Polijstbaar — geven een spiegelglad oppervlak met diepe glans
• Chemisch resistent — zuren tasten ze nauwelijks aan

Doordat de blokken vaak miljoenen jaren oud zijn en er weinig variatie binnen één blok is, geven ze een rustige, duurzame uitstraling aan een gebouw.

Gerelateerde termen

• Graniet
• Natuursteen
• Ganggesteente
• Basalt
• Gesteentecyclus

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.