De diktekant van een plank of balk is de smalle, dikkere zijde — dat wil zeggen: de zijde waarvan de hoogte (dikte) groter is dan de breedte van het andere oppervlak. Bij een gangbare plank van 25 × 150 mm is de diktekant de 25 mm brede zijde, terwijl het 150 mm brede oppervlak de breedtekant of platte kant heet.
Inhoudsopgave
Waarom is de diktekant belangrijk?
In de houtbewerking is de oriëntatie van hout cruciaal voor stabiliteit, sterkte en het eindbeeld:
- Vorm- en maatcontrole — bij het schaven of frezen wordt de diktekant gebruikt als referentievlak; vandaar de naam *vandiktebank* (een machine die parallel aan de diktekant schaaft)
- Werken van hout — krimp- en zwellingsbewegingen zijn vooral in de breedte aanzienlijk; de diktekant blijft maatvast
- Constructieve sterkte — een balk is altijd op zijn diktekant het zwakst; bij ligger of rachel zet je daarom de plank “op zijn kant” zodat de hoogte de belasting opvangt
Toepassing
Diktekant en breedtekant spelen onder andere bij:
- Vloerbalken — geplaatst met de hoogte verticaal (de plat liggende dikke zijde naar boven en beneden), zodat de buigsterkte maximaal is
- Daksparren en gordingen — idem; de smalle diktekant kijkt naar je toe in een dakkapconstructie
- Plinten en lambriseringen — de breedtekant is zichtbaar, de diktekant verdwijnt tegen de muur
- Schaafwerk — bij het rechtvlakken van een plank wordt eerst de breedtekant geschaafd, daarna de diktekant haaks daarop
Schaaforde
Bij handmatig schaven werk je standaard in deze volgo
rde:
- Vlakvlak — een platte kant volledig vlak schaven
- Diktekant — de aangrenzende smalle kant haaks op het vlakvlak schaven (controleren met winkelhaak)
- Tweede breedtekant — parallel aan het vlakvlak tot de gewenste dikte
- Tweede diktekant — parallel aan de eerste diktekant tot de gewenste breedte
Op een schaafbank gebeuren stappen 1 en 2 op een vlakbank, en stappen 3 en 4 op een vandiktebank.
Spreektaalvarianten
- Kantkant of cantkant — synoniem voor diktekant
- Kopse kant — niet hetzelfde: dat is het uiteinde van een balk (waar de jaarringen zichtbaar zijn)
- Plat of breed — synoniem voor de brede platte zijde
Gerelateerde termen
- Kopse kant
- Schaven
- Vandiktebank
- Hout
- Houtbewerking
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
