Een dok is een afgesloten waterbekken, meestal afsluitbaar met een sluis of dokdeur, waarin schepen kunnen worden gebouwd, gerepareerd, geladen of gelost zonder last te hebben van getijden of stroming. Dokken zijn een essentieel onderdeel van havens en scheepswerven.
Soorten dokken
In de waterbouw worden verschillende typen dokken onderscheiden:
Droogdok
Een dok dat na het binnenvaren van een schip wordt drooggepompt. Het schip rust op kielblokken zodat de onderkant bereikbaar wordt voor onderhoud, schilderwerk of reparaties.
Natdok
Een dok dat constant op een hoog peil wordt gehouden, onafhankelijk van de getijden. Vooral gebruikt in havens met een groot tijverschil, zodat schepen altijd op gelijke hoogte met de kade liggen.
Drijvend dok
Een ponton met holle wanden dat onder water kan worden gebracht door ballasttanks te vullen. Het schip vaart erin, waarna het dok wordt leeggepompt en opdrijft, met het schip droog op het dek.
Bouwdok
Een tijdelijk of permanent dok voor het bouwen van grote betonnen elementen zoals caissons, tunnelsegmenten of zinkmoten, die later drijvend worden verplaatst.
Bouwkundige aspecten
Bij de aanleg van een dok komen veel disciplines samen:
- Waterdichte bekleding — vaak van gewapend beton met diepwanden
- Bemaling — om het dok droog te kunnen pompen
- Sluisdeuren — voor de afsluiting van het waterbekken
- Kielblokken — om schepen op te steunen tijdens het droogliggen
- Kranen en kades — voor laden, lossen en reparatie
Toepassing
Bekende voorbeelden zijn de droogdokken van scheepswerven in Rotterdam en Vlissingen, en de bouwdokken waarin elementen voor de Maeslantkering en de Oosterscheldekering zijn gebouwd.
Gerelateerde termen
- Sluis
- Caissonmethode
- Diepwand
- Bemaling
- Bouwkuip
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
