Wat is een duimstok?
Een duimstok is een vouwbare lat van hout of kunststof die door timmerlieden en metselaars wordt gebruikt om afstanden van enkele decimeters tot twee meter uit te meten. De naam komt van de duim (inch), de oude maat waarin de stok oorspronkelijk was ingedeeld.
Inhoudsopgave
Opbouw
Een typische duimstok bestaat uit:
- Schalmen — 10 of meer geledingen van 20 cm hout of kunststof
- Scharnieren — messing of stalen schakels die de schalmen verbinden
- Maatverdeling — millimeters, centimeters en doorgaans ook duimen of inches
- Eindplaatje — beschermend metalen plaatje aan begin en eind
In Nederland is een gevouwen duimstok 22 cm lang en uitgeklapt 2 meter. In Duitstalige landen heet het instrument Zollstock.
Toepassing
De duimstok is onmisbaar bij:
- Kozijnen plaatsen — controle van diagonalen en aanslagmaten
- Plafondhoogte meten — staat overeind tegen de wand
- Hoeken aftekenen — sommige duimstokken hebben een gradenboog op het scharnier
- Hellingen schatten — een eenvoudige driehoek met de duimstok geeft het schot
Duimstok versus rolmaat
| Gereedschap | Voordeel | Nadeel |
|---|---|---|
| Duimstok | Staat zelfstandig, goed voor hoogtes | Beperkte lengte |
| Rolmaat | Lange afstanden, compact | Buigt door bij overhead-werk |
| Lasermeter | Snel, nauwkeurig | Batterij nodig, lastig op zonnig werk |
Tips voor gebruik
- Lees vanaf de juiste zijde — sommige duimstokken hebben twee verschillende schalen
- Houd de stok plat tegen het werkstuk om parallaxfouten te voorkomen
- Smeer de scharnieren regelmatig met fijne olie
- Vervang de duimstok bij gebroken scharnieren — een wankelende lat geeft meetfouten
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
