Wat is een emmerbaggermolen?

Een emmerbaggermolen is een drijvend baggervaartuig waarbij een eindeloze ketting met baggeremmers via twee tandwielen onder water grond, zand of klei losschept en vervolgens naar boven brengt om te verwerken of in beunschepen te lossen. Het is een van de oudste mechanische baggertechnieken, in Nederland al sinds de 16de eeuw in gebruik en pas in de 20ste eeuw grotendeels verdrongen door snijkop- en sleephopperzuigers.

Hoe werkt het?

De emmerbaggermolen bestaat uit:

• Drijvend ponton of casco — verankerd met spudpalen of ankers
• Emmerladder — een schuin omlaaglopende constructie tot op de bodem
• Eindeloze emmerketting — soms 30–50 emmers, elk 100–800 liter
• Bovenwiel met aandrijfas — door stoom-, diesel- of elektromotor
• Stortgoot — leidt de inhoud van de emmers in een aanliggend schip

De emmers scheppen tijdens hun beweging onderlangs de bodem materiaal op, kantelen aan de bovenzijde en lossen via een goot. Doordat de hele ladder gekanteld kan worden, kan de baggerdiepte tot circa 25 m worden geregeld.

Toepassing

Hoewel grotendeels vervangen door zuigers, worden emmerbaggermolens nog gebruikt voor:

• Uitdiepen van vaargeulen en havens
• Winning van zand, klei of grind
• Sanering van waterbodems (verwijderen verontreinigd slib)
• Aanleg van kanalen en sluiscomplexen
• Onderwaterarcheologie en wrakberging (kleine modellen)
• Werken in vaste klei of grind waar zuigers minder geschikt zijn

Voor- en nadelen

Voordelen
– Geschikt voor harde of zandige bodem
– Materiaal komt nat maar relatief droog boven
– Continu proces, hoge productie

Nadelen
– Trage verplaatsing
– Veel geluid en trillingen
– Hoge bouw- en onderhoudskosten
– Minder geschikt voor zachte slib
– Beperkt in open water door golfgevoeligheid

Historische betekenis

De emmerbaggermolen speelde een grote rol bij de Hollandse waterbouw:

Gerelateerde termen

• Bemaling
• Graafmachine
• Drainage
• Damwand
• Bouwkuip
• Civiele techniek

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.