Erosie is het geleidelijk afslijten of wegspoelen van materiaal door wind, water, ijs, mechanische slijtage of chemische reacties. In de bouwkunde gaat het meestal om verwering van gevels, natuursteen, dakbedekkingen en de bodem rond funderingen. Wie erosie negeert, krijgt te maken met scheuren, verzakkingen en lekkages.
Oorzaken van erosie
| Oorzaak | Effect |
|---|---|
| Regen en stuifregen | Uitwassing van voegmortel, vlekken op natuursteen |
| Wind met stof | Schurende werking op zachte stenen |
| Vorst en dooi | Vorstschade, afspatten van baksteen of beton |
| Zonlicht (UV) | Verkleuring, scheurvorming in kit en kunststof |
| Zure regen | Aantasting van mergel, kalksteen en cement |
| Mechanische slijtage | Trapsporen op trapsteden en drempels |
| Wortelgroei | Voegen openduwen, scheuren in muren |
Erosie op gevels
Bij gemetselde gevels verloopt erosie meestal zo:
- Eerst slijt de voeg — die is zachter dan de steen
- Vocht dringt in achtergelegen steen
- Vorst doet het steenoppervlak afspatten (afkalven)
- De voeg wordt steeds dieper en de steen rafelt
Oplossing: tijdig voegen onderhouden en hydrofoberen overwegen.
Erosie van natuursteen
Verschillende natuursteensoorten hebben verschillende kwetsbaarheid:
- Mergel, kalksteen — gevoelig voor zure regen
- Zandsteen — kan zandkorrel voor zandkorrel afslijten
- Hardsteen, graniet — zeer goed bestand tegen erosie
- Marmer — gevoelig voor zuren en mechanische slijtage
Erosie van funderingen
Onder de fundering kan grond wegspoelen:
- Lekkende rioleringen — spoelen zand mee
- Hoge grondwaterstand met stroming — onderspoeling
- Slecht aansluitend hemelwaterriool — water vlak langs de fundering
- Bouwwerkzaamheden naast bestaand pand — verlies van zijdelingse steun
Gevolgen: verzakking, scheuren, verzakte stoepen of terrassen.
Erosie van daken
Dakbedekking erodeert door zon, wind en regen:
- Bitumen — droogt uit, scheurt, splijtende toplagen
- EPDM — relatief erosieresistent, maar UV-gevoelig op naden
- Dakpannen — bovenlaag (engobe) kan slijten
- Zink en lood — vormen beschermende patina
Preventie
- Tijdig voegwerk controleren en herstellen
- Drainage rond de fundering controleren
- Hydrofoberen of impregneren van gevels
- Reinigen zonder agressieve middelen
- Beplanting weghouden van gevels
Gerelateerde termen
- Verwering
- Voegwerk
- Hydrofoberen
- Vorstschade
- Carbonatatie
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
