Sluipverbruik van standby apparaten opsporen in 2026

Je apparaten staan uit. Toch tikt je meter gewoon door.

Dat is sluipverbruik: stroom die je betaalt terwijl je denkt dat alles uit staat. Een standby-lampje hier, een lader daar, een decoder die nooit echt slaapt.

De korte antwoord: een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt ongeveer 450 kWh per jaar aan sluipverbruik (bron: Milieu Centraal). De gemiddelde all-in stroomprijs lag in 2026 rond de 0,26 euro per kWh; reken je voorzichtig met 0,30 euro, dan is dat al gauw 115 tot 135 euro per jaar. Je spoort het op met een simpele energiemeter (10 tot 20 euro) die je tussen stopcontact en apparaat plaatst. Je leest het wattage af, schakelt uit wat onnodig stroom trekt, en laat staan wat aan moet blijven.

Geen gokwerk dus. Meten, weten, uitschakelen.

In dit artikel laat ik je precies zien welke apparaten de grootste boosdoeners zijn (met cijfers), hoe je ze opspoort met een stappenplan, en welke je juist met rust moet laten.

Komt ie.

Wat is sluipverbruik precies?

Sluipverbruik is het stroomverbruik van apparaten die op standby staan of zelfs helemaal ‘uit’ lijken te zijn.

Milieu Centraal noemt het ook wel sluimerverbruik. De kern is hetzelfde: het apparaat doet niks nuttigs, maar trekt toch stroom.

Soms is dat nodig. Je modem moet online blijven, je cv-ketel moet kunnen aanslaan, je slimme deurbel moet kunnen kijken. Dat noem ik functioneel verbruik.

Maar vaak is het puur verspilling. Een tv in netwerk-standby, een printer die warm blijft, een lader die in het stopcontact hangt zonder telefoon eraan.

Dat tweede soort, dáár zit jouw besparing.

Goed nieuws: nieuwe apparaten zijn een stuk zuiniger geworden. Door Europese ecodesign-regels mogen de meeste apparaten in standby nog maar maximaal 0,5 watt verbruiken. Het probleem zit dus vooral in oudere apparaten en spullen met netwerk- of klokfuncties.

Hoeveel kost sluipverbruik echt?

Eén watt continu verbruik kost je ongeveer 2 tot 2,60 euro per jaar. Klinkt als niks.

Maar standby tikt 24 uur per dag door, 365 dagen lang. En je hebt niet één sluipverbruiker, je hebt er tien tot twintig.

Reken zelf mee met deze formule:

watt x 24 x 365 / 1000 = kWh per jaar

En dan: kWh per jaar x 0,30 euro = kosten per jaar

Een paar voorbeelden:

Tel je alle sluipverbruikers in huis bij elkaar op, dan kom je dus al snel op die 450 kWh van Milieu Centraal uit. Vattenfall rekent dat om naar zo’n 115 euro per jaar.

Met een beetje aanpakken bespaar je volgens energieleveranciers gemiddeld 50 tot 100 euro per jaar. Geen vermogen, maar wel jaar na jaar. Voor een klusje van een half uur.

Welke apparaten zijn de grootste sluipverbruikers?

Hier zit de winst. Niet bij die ene telefoonlader, maar bij de zware jongens die dag en nacht aan het net hangen.

Dit zijn de bekende boosdoeners, met realistische cijfers van Eneco en Vattenfall:

Zie je het verschil? Een tv in gewone standby kost je een euro per jaar. Diezelfde tv met snelle start aan kan 17 euro kosten. Een close-in boiler die slecht geïsoleerd is, kost je tot 84 euro. Alleen aan stilstand.

Let op: een boiler en kokendwaterkraan zijn geen klassiek sluipverbruik. Ze houden water warm, dus dat verbruik is deels nuttig. Maar als je ’s nachts of overdag toch geen warm water nodig hebt, valt er met een tijdschakelaar veel te halen.

Dit zijn de plekken waar je dus eerst gaat meten.

Hoe spoor je sluipverbruik op? (stappenplan)

Je hebt één ding nodig: een energiemeter voor het stopcontact, ook wel wattmeter of tussenstekker genoemd. Kost 10 tot 20 euro bij de bouwmarkt of online.

Die plaats je tussen het stopcontact en het apparaat. Klaar voor de speurtocht.

Komt ie, stap voor stap:

1. Steek de energiemeter in het stopcontact. Het apparaat dat je wilt testen prik je in de meter.

2. Zet het apparaat normaal aan en noteer het verbruik. Zo weet je wat het in gebruik trekt.

3. Zet het apparaat uit of op standby. Dus met de afstandsbediening of de standby-knop, niet de stekker eruit.

4. Wacht een paar minuten. Sommige apparaten zakken pas na een tijdje terug naar hun echte standby-niveau.

5. Lees het standby-wattage af. Staat er meer dan 0,5 watt? Dan is dit een kandidaat om aan te pakken.

6. Meet langer bij wisselende apparaten. Een decoder of printer doet soms tussendoor van alles. Laat de meter een paar uur of een nacht hangen en lees het verbruik in kWh af.

7. Reken om naar jaarkosten met de formule hierboven. Nu weet je wat het écht kost.

Pro-tip voor de hele woning in één keer: wil je niet apparaat voor apparaat meten, kijk dan naar je nachtverbruik. Schakel ’s avonds alles uit wat uit kan, en kijk wat je slimme meter of energie-app dan nog verbruikt. Dat resterende verbruik om 3 uur ’s nachts is je basis-sluipverbruik. Hoe hoger dat getal, hoe meer er te halen valt.

Apparaten als de HomeWizard P1-meter (rond de 25 euro) of een slimme stekker met meetfunctie laten dit live op je telefoon zien. Handig als je het structureel wilt volgen.

Wat pak je als eerste aan?

Begin niet bij die telefoonlader van bijna niets. Begin bij wat lang aan het stopcontact hangt, oud is, of een netwerkfunctie heeft.

Meet deze eerst. Grote kans dat twee of drie apparaten samen de helft van je sluipverbruik veroorzaken.

Hoe schakel je sluipverbruik uit?

Je hebt de boosdoeners gevonden. Nu uitschakelen. Van simpel naar slim:

Trek de stekker eruit. Gratis en gegarandeerd 0 watt. Werkt prima bij laders, een soundbar of een apparaat dat je weinig gebruikt.

Stekkerdoos met aan/uit-schakelaar. Voor een hele hoek tegelijk, zoals je tv-meubel of werkplek. Eén klik en alles is écht uit. Kost een paar euro.

Bespaarstekker (standby killer). Deze detecteert wanneer het hoofdapparaat uit gaat en knipt dan de randapparatuur eraf. Kost 10 tot 50 euro en verbruikt zelf maar 0,1 tot 0,3 watt. Handig achter een tv of pc.

Tijdschakelaar. Ideaal voor je close-in boiler, kokendwaterkraan of espressomachine. Zet ‘m uit ’s nachts en op tijden dat je toch geen warm water of koffie nodig hebt. Hier zit vaak de grootste besparing.

Slimme stekker. Schakelt op schema of via je telefoon, en meet meteen het verbruik. Iets duurder, maar je ziet direct resultaat en kunt het automatiseren.

Zet snelle start en netwerk-standby uit. Veel tv’s hebben in het menu een eco- of energiestand. Die snelle start is meestal niet nodig. Een paar seconden langer wachten scheelt je tot 17 euro per jaar.

Vervang echte energieslurpers. Laat de meting zien dat een oud apparaat structureel veel kost? Dan kan vervangen zich terugverdienen. Maar pas nadat je hebt gemeten, niet op gevoel.

Welke apparaten moet je juist NIET uitschakelen?

Belangrijk. Niet alles wat stroom trekt is verspilling.

Laat deze met rust:

• Modem en router (anders ben je offline en duurt opstarten lang)
• Cv-ketel (moet kunnen aanslaan en je instellingen onthouden)
• Koelkast en vriezer (uiteraard, maar mensen vergeten soms dat dit op zo’n stekkerdoos zit)
• Alarmsysteem en rookmelders op netstroom
• Slimme deurbel en beveiligingscamera’s
• Apparaten met een interne klok of programma’s die je instellingen verliezen

Maak dus altijd het onderscheid: standby dat nodig is, en standby dat puur verspilling is. Schakel alleen dat tweede uit.

Veelgemaakte fouten

Houd het bij

Sluipverbruik kruipt terug. Nieuwe tv erbij, andere decoder, een extra werkplek, zo verandert je situatie weer.

Loop daarom twee keer per jaar je stekkerdozen na. Vooral na een verhuizing van je werkplek of uitbreiding van je tv-hoek.

Schrijf je grootste sluipverbruikers op. Plak desnoods een briefje op de stekkerdoos die uit moet. Dan weet je over een half jaar nog waarom.

Kleine moeite. Blijvend effect.

FAQ

Hoeveel sluipverbruik heeft een gemiddeld huishouden?

Ongeveer 450 kWh per jaar, aldus Milieu Centraal. Bij een gemiddelde stroomprijs van rond de 0,26 euro per kWh in 2026 is dat zo’n 115 euro per jaar; reken je met 0,30 euro dan loopt het op tot zo’n 135 euro. Vattenfall houdt het op ongeveer 115 euro.

Hoe meet ik standby-verbruik?

Met een energiemeter (wattmeter) tussen stopcontact en apparaat. Zet het apparaat op standby, wacht een paar minuten en lees het wattage af. Zo’n meter kost 10 tot 20 euro.

Welke apparaten verbruiken het meeste in standby?

De close-in boiler en kokendwaterkraan staan bovenaan (tot 280 kWh per jaar), gevolgd door computers met randapparatuur, tv’s met decoder en tv’s in netwerk-standby. Telefoonladers verbruiken juist heel weinig.

Is sluipverbruik bij nieuwe apparaten nog een probleem?

Veel minder dan vroeger. Door Europese regels mogen nieuwe apparaten meestal maar 0,5 watt in standby trekken. Het probleem zit vooral in oudere apparaten en apparaten met netwerk-, klok- of warmhoudfuncties.

Wat levert het uitschakelen van sluipverbruik op?

Gemiddeld 50 tot 100 euro per jaar, volgens energieleveranciers. Het exacte bedrag hangt af van je apparaten. Daarom is meten zo belangrijk: dan weet je precies waar je winst zit.

Verbruikt een lader stroom als er geen telefoon in zit?

Een klein beetje, vaak minder dan 0,5 watt bij moderne laders. Op één lader is dat verwaarloosbaar, maar tien laders die altijd in het stopcontact hangen tikken samen door. Trek ze er gewoon uit als je ze niet gebruikt.

Conclusie

Sluipverbruik aanpakken is geen gokspel.

Pak een energiemeter van een tientje. Meet je tv-hoek, je werkplek, je boiler en je decoder. Reken om naar jaarkosten. Schakel uit wat onnodig stroom trekt, en laat staan wat aan moet blijven.

Twee of drie apparaten leveren meestal de meeste winst. De rest is bonus.

Kleine klus. Blijvend effect.

Energie besparen

Wil je weten welke energiemaatregelen écht het meeste opleveren in jouw huis? Bekijk de Energie Verpulveraar voor een praktisch stappenplan.

Bronnen en verificatie

• Milieu Centraal: voorkom sluipgebruik – https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/apparaten-in-huis/voorkom-sluipgebruik/
• Milieu Centraal: grote energieslurpers – https://www.milieucentraal.nl/energie-besparen/apparaten-in-huis/grote-energieslurpers/
• Eneco: de grootste sluipverbruikers – https://www.eneco.nl/inspiratie/energie-besparen/grootste-sluipverbruikers/
• Vattenfall: sluipverbruik – https://www.vattenfall.nl/energie-besparen/sluipverbruik/
• HomeWizard: sluipverbruik verminderen – https://www.homewizard.com/nl/blog/sluipverbruik-verminderen/
• Energievergelijk: stroomprijs 2026 – https://www.energievergelijk.nl/energieprijzen/stroomprijs

Concept voor doe-hetzelf.nl. Voor publicatie nog redactie en afbeelding toevoegen.