Wat is een ezelsrug?

Een ezelsrug is een muurafdek of dakafwerking in de vorm van twee schuine vlakken die in een scherpe nok bij elkaar komen. De vorm doet denken aan de wervelkolom van een ezel — een platte rug zou de muur niet droog houden.

Vorm

De ezelsrug bestaat uit twee dakvlakjes met een helling van 30 tot 60 graden, die elkaar in een scherpe richel ontmoeten. Aan beide zijden loopt regenwater snel af.

Toepassing

De ezelsrug wordt vooral gebruikt als afdekking van vrijstaande muren:

Tuinmuren

Bij tuinmuren is een ezelsrug-afdekking gangbaar omdat:

• Regenwater snel afloopt — geen plassen op de muur
• Geen vorstschade — water bevriest niet bovenop
• Decoratief — geeft een speelse afsluiting
• Materialen — baksteen, dakpan, natuursteen, zink

Boomgaarden en kasteelmuren

Historisch werden ezelsrug-muren gebruikt bij:

• Boomgaarden — fruit kon tegen de muur ‘leestuinen’ worden geleid
• Kasteelmuren — om beklimming te bemoeilijken
• Begraafplaatsen — als monumentale omhulling
• Schuttingmuren — om afscheiding decoratief af te sluiten

Uitvoering met baksteen

Een traditionele ezelsrug in baksteen wordt gemetseld met:

1. Onderlaag — twee rollagen koppen
2. Schuine afdek — pannen of bakstenen op hun kant
3. Sluitsteen — soms een speciale vorstpan over de nok
4. Bescherming — loodslab of zinken kraal voor waterdichtheid

Andere betekenissen

In de bouwkunst kan ‘ezelsrug’ ook verwijzen naar:

• Dakvorm — een dak met scherpe nok zonder vorst, kleinhuisarchitectuur
• Bruggenbouw — zie ezelsrugbrug
• Tegelprofiel — een raamdorpeltegel met aflopende vorm
• Voegprofiel — een convex afgewerkte voeg

Verschil met andere muurafdekken

• Vlakke afdekking — horizontaal vlak, minder afwatering
• Lessenaar-afdekking — schuin in één richting
• Ezelsrugafdekking — schuin in twee richtingen
• Bisschopsmuts — meervlakke afdekking, vaak driedimensionaal

Onderhoud

Een muur met ezelsrug houdt zichzelf relatief droog, maar let op:

• Mosbegroeiing in de groeven van de afdek
• Loodwerk — controleren op gaatjes
• Voegwerk — vervangen als het week wordt
• Vorstschade — na strenge winters de afdek inspecteren

Gerelateerde termen

• Ezelsrugboog
• Ezelsrugbrug
• Muurafdek
• Bisschopsmuts
• Tuinmuur

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.