Wat zijn fauces?
Fauces (meervoud) is de Latijnse benaming voor de smalle entreegang die in een Romeins woonhuis — domus — de straat verbond met het centrale binnenhof of atrium. Het woord betekent letterlijk ‘keel’ of ‘hals’, wat de smalle, gang-achtige vorm goed beschrijft.
Structuur Romeins huis
Een traditionele Romeinse domus had een vaste indeling:
| Onderdeel | Functie |
|---|---|
| Vestibulum | Kleine portiek aan de straat |
| Fauces | Smalle entreegang |
| Atrium | Centraal binnenhof, hoofdruimte |
| Tablinum | Kantoor en archief van paterfamilias |
| Peristylium | Tweede binnenhof met zuilen |
| Cubicula | Slaapkamers |
| Triclinium | Eetkamer met aanligbedden |
De fauces vormt dus de drempel tussen het publieke leven van de straat en het private leven van het huis.
Vorm en uitvoering
Fauces hadden in de regel:
- Smal — 1 tot 2 meter breed
- Lang — tot 6 meter, soms zelfs meer
- Donker — afgesloten met deuren aan beide zijden
- Versierd — vaak mozaïekvloeren met motieven
- Plafond — laag, met houten of stenen balklaag
Voor de begroeting werden bezoekers in de fauces ontvangen door slaven (ostiarii), die de toegang regelden. Belangrijke gasten werden direct doorgevoerd, minder belangrijke moesten wachten.
Toepassing
De fauces hadden meerdere functies:
Sociale buffer
De afstand tussen straat en woonruimte gaf de heer des huizes (paterfamilias) controle:
- Wie wordt ontvangen? — selectie aan de deur
- Bescherming — geen direct zicht in het huis
- Status — versiering toonde rijkdom
- Privacy — geluiden en geuren werden gedempt
Symboliek
Bekende fauces-mozaïeken:
- Cave canem (‘pas op voor de hond’) — Pompeï, Casa del Poeta Tragico
- Have (‘welkom’) — vele Romeinse huizen
- Salve — als hartelijke begroeting
- Apotropaeïsche symbolen — om kwaad af te weren
In moderne bouwkunde
Hoewel het exacte concept Romeins is, vinden we vergelijkbare ruimten in:
- Vestibule — moderne hal
- Genadespoort — Renaissance-paleizen
- Tochtportaal — moderne woning
- Voorhal — kantoor- en publieke gebouwen
Voorbeelden
De best bewaarde fauces zijn te vinden in:
- Pompeï — vele voorbeelden, sommige met intacte mozaïeken
- Herculaneum — Casa del Bicentenario
- Ostia Antica — havenstad bij Rome
- Romeinse villa’s — in Frankrijk, Spanje, Engeland
Verschil met andere ruimten
- Vestibulum — vaak buiten de deur, soms binnen
- Atrium — centrale hal met opening in het dak
- Peristylium — binnentuin met zuilengang
- Andron — Griekse mannenruimte, niet hetzelfde
Gerelateerde termen
- Atrium
- Peristylium
- Domus
- Cubiculum
- Vestibulum
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
