Wat is de fc-waarde?
De fc-waarde is de karakteristieke druksterkte van beton, uitgedrukt in N/mm² of MPa. Het is dé manier om de sterkte van een betonmengsel te beschrijven en is leidend voor wapeningsberekeningen, ontwerp van betonconstructies en toetsing aan de Eurocode.
Hoe wordt fc bepaald?
De fc-waarde wordt bepaald door beproeving van proefkubussen of cilinders:
- Kubustest — kubus van 150 × 150 × 150 mm, getest na 28 dagen
- Cilindertest — cilinder 150 × 300 mm, ook na 28 dagen
- Resultaten — een mengsel krijgt twee waarden, bv. C30/37 = 30 MPa cilinder, 37 MPa kubus
Aanduiding betonkwaliteit
Volgens Eurocode 2 (NEN-EN 1992) en de NEN-EN 206 wordt beton aangeduid als:
| Klasse | fc cilinder (N/mm²) | fc kubus (N/mm²) | Toepassing |
|---|---|---|---|
| C12/15 | 12 | 15 | Zeer lichte toepassingen |
| C20/25 | 20 | 25 | Standaard vloeren, gewone bouw |
| C25/30 | 25 | 30 | Standaard woningbouw |
| C30/37 | 30 | 37 | Voorgespannen beton, wegen |
| C35/45 | 35 | 45 | Bruggen, hoogbouw |
| C45/55 | 45 | 55 | Speciale constructies |
| C55/67 | 55 | 67 | Hogesterktebeton |
| C80/95 | 80 | 95 | Hogesterktebeton |
Toepassing
De fc-waarde is bepalend voor:
Constructief ontwerp
- Wapeningshoeveelheid — hoe sterker beton, hoe minder wapening
- Doorsneden — sterker beton, dunnere constructies
- Brand- en duurzaamheid — hogere fc geeft betere prestaties
- Voorgespannen beton — vereist minimaal C35/45
Berekening volgens Eurocode
In de Eurocode 2 wordt gerekend met de rekenwaarde fcd:
fcd = αcc · fck / γc
Waarin:
– fck = karakteristieke druksterkte (fc)
– αcc = factor (meestal 1,0 in Nederland)
– γc = veiligheidsfactor (1,5 voor beton)
Voor een C25/30: fcd = 1,0 × 25 / 1,5 = 16,7 N/mm²
Praktijk
- Funderingsbeton — meestal C20/25
- Bouwbeton — C25/30 of C30/37
- Industrieel beton — C35/45 of hoger
- Estrich/dekvloer — C16/20 vaak voldoende
Verschil cilinder- en kubus-druksterkte
De kubus geeft een hogere waarde dan de cilinder. Door wrijving met de drukplaten in een kubus is de werkelijke spanning lager — dat geeft een schijnbaar hogere druksterkte. De cilinderwaarde benadert de werkelijke druksterkte beter en wordt internationaal gebruikt.
Andere stinten
Naast de druksterkte zijn er voor beton ook:
- Treksterkte (fct) — circa 1/10 van de druksterkte
- Buigsterkte (fctk,fl) — bij buiging
- E-modulus (Ecm) — stijfheid
- Splijtsterkte (fct,sp) — bij splijten
Voorwaarden geldigheid
Voor een betrouwbare fc-waarde geldt:
- Verzorging — vochtig houden tijdens uithardingsperiode
- Temperatuur — bij voorkeur 20 °C
- Hoeveelheid monsters — minimaal 6, vaker meer
- Statistische verwerking — karakteristieke waarde is de 5%-fractielwaarde
Gerelateerde termen
- Beton
- Druksterkte
- Eurocode
- Betonkwaliteit
- Kubusdruksterkte
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
