De fijnheidmodulus (FM) is een dimensieloos getal dat de gemiddelde korrelgrootte van een granulaat (zand, grind, split) uitdrukt. Het getal wordt berekend door de cumulatieve percentages residu op standaardzeven bij elkaar op te tellen en te delen door 100. De fijnheidmodulus is een belangrijke parameter bij het samenstellen van betonmortel, asfaltmengsels en metselmortels.
Berekening
De fijnheidmodulus wordt berekend door:
- Zeefanalyse uitvoeren met een serie zeven (0,125 – 0,25 – 0,5 – 1 – 2 – 4 – 8 – 16 mm)
- Cumulatieve percentages bepalen van residu (wat boven elke zeef blijft liggen)
- Optellen van de cumulatieve percentages
- Delen door 100
Formule: FM = Σ (cumulatieve residu %) / 100
Indicatieve waarden
| Materiaal | Fijnheidmodulus |
|---|---|
| Fijn zand | 1,5 – 2,2 |
| Middelfijn zand | 2,2 – 2,8 |
| Grof zand | 2,8 – 3,5 |
| Mengsel zand/grind | 4,0 – 6,0 |
| Grind | 6,0 – 8,0 |
Toepassing
De fijnheidmodulus speelt een belangrijke rol bij:
Beton
- Mortelsamenstelling — bepaalt de waterbehoefte
- Verwerkbaarheid — fijner zand vraagt meer water
- Sterkte-ontwikkeling — invloed op kubusdruksterkte
- Pomp-baarheid — bepaalt of beton goed door pompleidingen stroomt
Metselmortel
- Hechting aan baksteen — bepaalt door korrelvorm en -verdeling
- Voegafwerking — fijn zand voor geknipte voegen
Asfalt
- Stroefheid — grovere fracties geven meer grip
- Dichtheid — bepaalt mate van waterdichtheid
Belang in de bouw
De fijnheidmodulus is genormeerd in NEN-EN 12620 (granulaten voor beton). Betonmortelproducenten leveren de fijnheidmodulus standaard bij hun grondstoffen aan zodat constructeurs en aannemers de juiste mortelsamenstelling kunnen kiezen. Een goed afgestemde fijnheidmodulus zorgt voor:
- Minder cementverbruik — duurzamere mengsels
- Betere verwerkbaarheid — minder uitval en faalkosten
- Hogere kwaliteit — voorspelbaarder sterkte en duurzaamheid
Gerelateerde termen
- Granulaat
- Korrelverdeling
- Beton
- Betonmortel
- Korrelgrootte
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
