Galmgat voorbeelden zijn de verschillende uitvoeringen van galmgaten — de geluidsopeningen hoog in een klokkentoren die zijn afgesloten met schuin geplaatste galmborden, zodat het geklep van de klokken naar buiten klinkt terwijl regen en wind buiten blijven. Door de eeuwen heen kreeg dit element per bouwstijl een eigen vorm, materiaal en versiering.
Toepassing
Galmgaten zitten altijd in de klokkenverdieping van een toren, op de hoogte waar de luidklokken hangen. De galmborden zijn dakpansgewijs naar buiten afhellende latten of platen die het geluid naar beneden en naar buiten leiden. Bekende varianten zijn:
- Romaanse rondbooggalmgaten — eenvoudige openingen met een halfronde boog, vaak in dikke muren van natuursteen of baksteen. Soms gekoppeld tot een tweelichts opening met een gedrongen middenzuiltje.
- Gotische spitsbooggalmgaten — slanke, hoge openingen met een spitse boog, regelmatig voorzien van maaswerk in de top. De verticale lijn benadrukt de hoogte van de toren.
- Gekoppelde galmgaten — tweelichts of drielichts openingen die door een tussenzuiltje (colonnet) of stijl in deelvensters zijn opgedeeld; kenmerkend voor zowel romaanse als gotische torens.
- Renaissance- en barokvarianten — met pilasters, frontons of rondboogvensters omlijst, passend bij de klassieke ordening.
- Moderne uitvoeringen — strakke rechthoekige openingen met aluminium of houten galmborden (lamellen), vaak in beton of metselwerk van naoorlogse kerken en carillontorens.
De galmborden zelf bepalen mede de klankafstraling: te dichte of te open borden veranderen hoe ver en helder de klokken hoorbaar zijn.
Gerelateerde termen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
