Gemenageerd betekent gerijpt of ingezuurd; in de bouw duidt het vooral op gemenageerde (ingesumpte) kalk die langdurig onder water is bewaard om volledig te doven en beter verwerkbaar te worden. Door het “menageren”, oftewel het spaarzaam en geduldig laten rijpen, verandert de ruwe gebluste kalk in een fijne, plastische kalkpasta die zich uitstekend leent voor metsel- en pleisterwerk.
Hoe rijpt gemenageerde kalk?
Ongebluste kalk (calciumoxide) wordt met een overmaat water geblust tot kalkbrij en vervolgens in een kuil of bak onder een waterlaag opgeslagen. Dit proces heeft verschillende voordelen:
- De laatste kalkdeeltjes doven volledig, zodat er later geen nadelige nabranding in de mortel optreedt.
- De kristallen worden fijner, waardoor de kalk soepeler en smeuïger wordt.
- Hoe langer de rijping (vaak maanden tot jaren), hoe hoger de kwaliteit en plasticiteit.
De term “menageren” verwijst breder ook naar spaarzaam of voorzichtig te werk gaan, maar in de bouwpraktijk overheerst de kalk-context.
Toepassing
Gemenageerde kalk wordt vooral gebruikt bij:
- Traditioneel metselwerk met kalkmortel, waar een goede verwerkbaarheid gewenst is.
- Restauratie en monumentenzorg, omdat historische panden om zachte, ademende kalkspecie vragen.
- Het bereiden van pleister- en stucwerk met een fijne afwerking.
- Situaties waar cementgebonden mortel te hard en te weinig dampopen zou zijn.
Gerelateerde termen
- Kalk
- Kalkmortel
- Mortel
- Metselen
- Specie
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
