Een gordelboog is een dwars op de lengterichting geplaatste boog aan de onderzijde van een gewelf, die de opeenvolgende gewelfvelden (traveeën) van elkaar scheidt en het gewelf versterkt. De boog steekt als een verzwaarde band onder het gewelf uit.
Inhoudsopgave
Toepassing
Gordelbogen komen vooral voor in de kerkelijke bouwkunst met tongewelven en kruisribgewelven:
- Verdeling — ze markeren de grens tussen twee traveeën en geven ritme aan een gewelfde ruimte.
- Versterking — als verzwaarde ribben nemen ze een deel van de gewelfkrachten op en leiden die naar de pijlers of muurdammen.
- Bouwvolgorde — bij het metselen van een gewelf werden gordelbogen vaak eerst gemaakt, waarna de lichtere gewelfvelden ertussen werden gevuld.
De gordelboog rust op pijlers, kraagstenen of muraalbogen en sluit aan op de diensten (halfzuiltjes) langs de wand. Samen met de kruisribben vormt hij het dragende skelet van een gotisch gewelf, waardoor de eigenlijke gewelfvlakken dun en licht konden blijven.
Gerelateerde termen
- Gewelf
- Boog
- Kruisribgewelf
- Pijler
- Gotiek
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
