Wat is grondverdringing?

Grondverdringing is het opzij en naar beneden drukken van de grond wanneer een voorwerp de bodem in wordt gebracht, zonder dat die grond wordt afgegraven of afgevoerd. Het begrip speelt vooral een rol bij funderingspalen: een grondverdringende paal duwt de grond opzij, terwijl een grondverwijderende paal juist grond weghaalt.

Grondverdringende versus grondverwijderende palen

  • Grondverdringende palen — worden de grond in geheid, getrild of geschroefd zonder grond af te voeren. Voorbeelden zijn de geheide prefab betonpaal, de vibropaal en de schroefinjectiepaal. De grond eromheen wordt zijdelings verdicht, wat de draagkracht (schachtwrijving) vergroot.
  • Grondverwijderende palen — hierbij wordt eerst een gat geboord en de grond afgevoerd, waarna beton wordt gestort. Voorbeeld is de avegaarpaal (boorpaal). Deze geven minder trillingen.

Toepassing en aandachtspunten

Grondverdringing heeft voordelen en risico’s:

  • Voordeel — de verdichting rond de paal verhoogt de draagkracht en er ontstaat geen af te voeren grond (grondverzet).
  • Trillingen en geluid — heien met verdringing geeft trillingen die schade aan belendende panden kunnen veroorzaken; vooraf wordt vaak een trillingsmeting en bouwkundige opname gedaan.
  • Opdrukken — in dichte of samenhangende grond kan de verdrongen grond de bodem of naastgelegen palen omhoog drukken (heave).
  • Keuze in stedelijk gebied — bij trillingsgevoelige omgeving kiest men vaker voor trillingsarme, grondverwijderende of geschroefde palen.

De keuze tussen verdringing en verwijdering hangt af van de grondsoort, de omgeving en de gewenste draagkracht.

Gerelateerde termen

  • Heipaal
  • Fundering
  • Grondmechanica
  • Schachtwrijving
  • Trillingsmeting

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.