Een hallenhuis is een traditioneel boerderijtype waarbij het woongedeelte, de stal en de opslag onder één groot doorlopend dak liggen, gedragen door een houten ankerbalkgebint in het midden. De middenbeuk (de “hal” of deel) is hoog en open; aan weerszijden liggen lagere zijbeuken voor vee en berging. Onderstaande voorbeelden laten zien hoe dit type in verschillende streken is uitgewerkt.
Toepassing
Het hallenhuis komt in Nederland vooral voor in het oosten en zuiden. Bekende voorbeelden en varianten zijn:
Los hoes (Twente en Achterhoek)
De oudste vorm, waarbij mens en dier letterlijk in één ruimte zonder scheidingswand leefden. Het vuur lag open in de deel; er was geen schoorsteen. Dit type is te herkennen aan het lage, diep doorlopende zadeldak.
Hallehuisboerderij (Gelderland, Overijssel)
Een verder ontwikkelde vorm met een duidelijke scheiding tussen het woongedeelte voorin en de bedrijfsruimte achterin. De grote deeldeuren aan de achtergevel gaven toegang voor volgeladen oogstwagens.
T-huisboerderij en krukhuis
Uitbreidingen op het basistype waarbij het woongedeelte haaks (T-vorm) of gedeeltelijk uitgebouwd (krukhuis) aan de bedrijfsruimte is toegevoegd, om meer woonruimte te scheppen.
Kenmerken die je bij voorbeelden herkent
- Ankerbalkgebint — de dragende houtconstructie van stijlen en ankerbalken
- Grote deeldeuren in de eindgevel
- Wolfseind of zadeldak met riet of pannen gedekt
- Middenlangsdeel waar geoogst gewas werd gelost en gedorst
Veel oorspronkelijke hallenhuizen zijn tegenwoordig rijks- of gemeentelijk monument en worden herbestemd tot woonhuis, terwijl de karakteristieke gebintconstructie zichtbaar blijft.
Gerelateerde termen
- Hallenhuis
- Gebint
- Ankerbalk
- Wolfseind
- Herbestemming
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
