Een hanenbalk is een horizontale balk die hoog in een dakkap twee tegenover elkaar liggende spantbenen (dakschoren) met elkaar verbindt. De balk zit boven in de kap, ruim onder de nok, en voorkomt dat de spantbenen onder de dakbelasting uit elkaar wijken. De ruimte boven de hanenbalk blijft daardoor open.
Werking
Een schuin dak drukt zijwaarts naar buiten. De spantbenen zouden zonder tegenwerking naar buiten kantelen. De hanenbalk werkt als trekverbinding:
- Hij houdt de twee spantbenen op vaste afstand van elkaar
- Hij neemt de trekkracht op die ontstaat door het naar buiten willen wijken van het dak
- Doordat hij hoog in de kap zit, blijft er onder de balk bruikbare hoogte over
Bij een reeks spanten vormen de hanenbalken samen met de spantbenen een stelsel dat de hele kap stijf maakt.
Toepassing
De hanenbalk komt voor in veel traditionele en moderne kapconstructies:
- Zolders en kapverdiepingen — de hanenbalk begrenst de vrije hoogte; bij een verbouwing wil men die soms verhogen of verplaatsen (alleen na constructieve toetsing)
- Sporenkappen en gordingkappen — als stabiliserend element tussen de spantbenen
- Historische en monumentale kappen — waar de hanenbalk vaak in het zicht blijft
Aandachtspunt bij verbouwen
Wil je een zolder inrichten en de hanenbalken weghalen of hoger plaatsen voor meer hoofdruimte? Dat mag nooit zomaar: de hanenbalk is een dragend, stabiliserend onderdeel. Laat een constructeur beoordelen of en hoe dit constructief kan worden opgevangen.
Gerelateerde termen
- Spant
- Trekbalk
- Kapconstructie
- Nok
- Gebint
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
