De hartkant van hout is de zijde van een plank die in de boom naar het hart (de kern) was gericht. De tegenoverliggende zijde heet de spintkant of buitenkant. Aan de kopse kant zie je het verschil aan de jaarringen: de hartkant is de kant met de kleinste ringboogjes.
Waarom het uitmaakt
Hout ‘werkt’ (krimpt en zet uit) vooral in de richting van de jaarringen. Daardoor trekt een plank bij droging typisch hol naar de hartkant toe — de ringen willen zich strekken. Weten waar de hartkant zit, helpt om die kromming te sturen:
- Vloerplanken en vlonderdelen — leg de hartkant meestal naar boven (‘hart boven’), zodat de plank aan de randen niet omhoog kromt en water blijft staan; over de juiste keuze bestaan verschillende vuistregels, dus houd rekening met de toepassing
- Werkbladen en brede delen — verlijm planken afwisselend (hartkant om en om) zodat krommingen elkaar opheffen
Herkennen
- Kijk naar de jaarringen op de kopse kant — de bolle kant van de ringen wijst naar de hartkant
- Merglijnen en spiegels — het patroon op het vlak verraadt of je dosse (vlak) of kwartiers (staand) gezaagd hout hebt
Aandachtspunten
- Kwartiers gezaagd hout werkt minder en trekt nauwelijks krom; ideaal voor maatvast werk
- Bevestig planken goed — voldoende schroeven of spijkers beperken het kromtrekken, maar spanning in het hout blijft altijd bestaan
Gerelateerde termen
- Hout
- Jaarring
- Kwartiers gezaagd
- Dosse gezaagd
- Houten vloeren
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
