Een hoeksteen is de steen die op de hoek van een bouwwerk ligt, waar twee muren samenkomen. In bouwkundige zin bindt hij de twee gevelvlakken; in ceremoniële zin is het de plechtig gelegde eerste steen van een gebouw. De hoeksteen heeft daarmee zowel een constructieve als een symbolische betekenis.
Constructieve hoeksteen
Op de hoek moeten de stenen van beide muren goed in elkaar grijpen, anders scheurt de hoek open. Daarvoor worden de lagen om en om doorgemetseld (het hoekverband). Een zware natuurstenen hoeksteen, of een reeks blokken (bossage), geeft de hoek extra stevigheid en een verzorgd aanzicht.
Ceremoniële eerste steen
De hoeksteen of eerste steen wordt vaak plechtig gelegd bij de start van de bouw. Hij draagt meestal een inscriptie met:
- De datum van de bouw
- De naam van de opdrachtgever, architect of een bekende persoon
- Soms een tijdcapsule achter de steen ingemetseld
Toepassing
- Monumentale gebouwen — kerken, stadhuizen en scholen met een gedenksteen
- Hoekafwerking — bossage of natuursteen op de hoeken van een gevel
- Symboliek — de hoeksteen als beeld voor het fundament of de kern van iets
Gerelateerde termen
- Metselverband
- Bossing
- Gevelsteen
- Natuursteen
- Aanzetsteen
- Hoekanker
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
