Drinkwatervoorraad aanleggen voor noodgevallen: zo doe je het goed

Even het belangrijkste vooraf, zonder omhaal.

Reken op 3 liter water per persoon per dag

, minimaal 3 dagen (72 uur). Voor een gezin van 4 is dat dus 36 liter. Twee liter daarvan is om te drinken, één liter voor koken en een beetje hygiëne.

Dat is het officiële advies van de overheid, Denk Vooruit en de drinkwaterbedrijven. Meer niet.

En nee, je hoeft hier niet nerveus van te worden. Een leidingbreuk, een stroomstoring bij het pompstation of een korte vervuiling van het net: dat gebeurt zelden, maar het gebeurt. Dan is een paar jerrycans in de kast gewoon fijn.

Niet paniekerig worden, wel voorbereid zijn. In dit artikel lees je precies hoeveel je nodig hebt, waarin je het bewaart, hoe lang het goed blijft en hoe je water schoon krijgt als je voorraad op is.

Hoeveel water heb je nodig voor een noodgeval?

Het rekensommetje is simpel: 3 liter per persoon per dag.

De verdeling zit zo:

• 2 liter om te drinken (je lichaam heeft dat echt nodig, zeker als het warm is)
• 1 liter voor koken en de minimale hygiëne (tanden poetsen, handen)

De overheid rekent met 72 uur als minimum. Dat is de tijd die het meestal duurt voordat er noodvoorzieningen zijn, bijvoorbeeld een noodwaterpunt in de buurt of een tankwagen.

Hier zie je in één oogopslag hoeveel liter je moet aanleggen:

Mijn advies: begin met 3 dagen en bouw daarna rustig door naar een week. Dat laatste is nog steeds goed te doen en geeft een stuk meer rust.

Heb je een baby, huisdieren of iemand die veel medicijnen met water inneemt? Tel daar dan wat extra liters bovenop. Een kat of hond drinkt ook, en flesvoeding maak je niet zonder water klaar.

Drinkwater of gebruikswater: wat is het verschil?

Dit missen veel mensen, en het scheelt je een hoop opslagruimte.

Niet al het water dat je gebruikt hoeft drinkwaterkwaliteit te hebben. Er zijn twee soorten:

Drinkwater. Water dat je in je lichaam stopt: drinken, tanden poetsen, eten koken, flesvoeding. Dit moet écht schoon zijn.

Gebruikswater (spoelwater). Water om de wc door te spoelen, de vloer te dweilen of iets af te spoelen. Dit hoeft geen drinkwaterkwaliteit te hebben.

Waarom is dat handig? Omdat je voor gebruikswater een aparte, ruimere reserve kunt aanleggen die niet zo netjes hoeft te zijn. Denk aan een gevulde jerrycan of twee, of het water dat toch al in huis staat.

Een klassieke prepper-tip: voordat je de wc doorspoelt kun je een emmer water rechtstreeks in de pot gieten. Dat spoelt ook door, zonder dat je je stortbak en het net nodig hebt. Daar hoeft geen schoon flessenwater aan te pas te komen.

Waarin bewaar je een drinkwatervoorraad?

De verpakking is belangrijker dan mensen denken. Water bewaren in het verkeerde vat en je hebt na een paar maanden een muffe, plastic-smakende bende.

Je hebt grofweg drie opties.

Jerrycans (voedselveilig). Mijn favoriet voor de basis. Koop specifieke, voedselveilige waterjerrycans van bijvoorbeeld 10 of 20 liter. Ze zijn stapelbaar, goed af te sluiten en gaan jaren mee. Let op het logo van glas-en-vork (voedselveilig) op de bodem.

PET-flessen (gekocht bronwater). Kant-en-klaar gekocht flessenwater is het makkelijkst: gewoon in de kast zetten en klaar. Het is meestal langer houdbaar dan zelf getapt water. Check de houdbaarheidsdatum op de fles.

Zelf getapt leidingwater. Prima en het goedkoopst, mits je het goed doet. Nederlands leidingwater is van topkwaliteit. Meer daarover hieronder.

Wat je niet doet: water bewaren in oude melkpakken, sap- of limonadeflessen. Daar blijven suiker- en eiwitresten in achter en die zijn een broedplaats voor bacteriën. Ook lege wasmiddel- of chemicaliënverpakkingen zijn een nee, hoe goed je ze ook omspoelt.

Hoe bewaar je leidingwater langdurig veilig?

Zelf tappen kan uitstekend. Zo doe je het in vier stappen:

1. Neem een schone, voedselveilige jerrycan of fles. Spoel ‘m van tevoren om met heet water, zonder zeep.

2. Vul ‘m helemaal tot de rand met koud leidingwater en draai de dop stevig dicht. Hoe minder lucht erin zit, hoe minder kans op bacteriegroei.

3. Zet een datum op de jerrycan. Een stukje tape met de vuldatum erop is genoeg. Zo weet je later precies hoe oud het water is.

4. Bewaar koel en donker. Dit is cruciaal.

Over dat laatste punt: temperatuur en licht bepalen alles.

Bewaar je water koel (rond de 10 tot 20 graden) en donker. Een koele voorraadkast, een kelderkast of een koele gang binnen is ideaal.

Doe het niet in de schuur of het tuinhuis. Daar wordt het ’s zomers bloedheet en ’s winters vriest het. Warmte en licht laten algen groeien en het plastic afgeven aan je water.

Houdbaarheid van zelf getapt leidingwater: ongeveer 6 maanden. Daarna verversen. Het is dan niet per se gevaarlijk, maar de smaak en frisheid gaan achteruit.

Gekocht flessenwater gaat vaak 1 tot 2 jaar mee; kijk gewoon naar de datum op de verpakking.

Ruimte besparen? Combineer grote jerrycans voor thuis met een paar kleine flessen die je zo in een tas gooit als je toch weg moet. Stapelen kan prima, zolang de onderste jerrycans het gewicht dragen. Een volle jerrycan van 20 liter weegt 20 kilo, dus zet ‘m laag.

Hoe ververs je je watervoorraad?

Water hoort niet oneindig te blijven staan. Roteren dus.

De vuistregel: elk half jaar controleren en zelf getapt water verversen.

Handige truc: koppel het aan de seizoenswissel of aan het verzetten van de klok (voorjaar en najaar). Dan vergeet je het niet.

Zo pak je het roteren aan:

• Controleer de verpakking. Bolle jerrycans, een beschadigde dop, verkleuring of een rare geur? Weggooien en opnieuw vullen.
• Gooi oud water niet zomaar weg. Gebruik het om de planten water te geven, de auto te wassen of de wc door te spoelen. Zonde om te lozen.
• Vul meteen opnieuw met vers leidingwater en zet een nieuwe datum erop.

Bij gekocht flessenwater hoef je alleen op de houdbaarheidsdatum te letten. Zet de oudste flessen vooraan, net als in de supermarkt.

Welke reserves heb je nog meer in huis?

Voordat je in paniek raakt dat je voorraad op is: er zit vaak meer water in huis dan je denkt. Handig om te weten.

De warmwaterboiler. Een boiler bevat al gauw 80 tot 200 liter water. Via het aftapkraantje onderaan kun je daar in nood bij. Wel eerst laten afkoelen en de stroom of het gas eraf. Let op: bij een oude, verkalkte boiler kan dit water bezinksel bevatten, dus zuiver het voor de zekerheid (zie hieronder).

Waterleidingen in huis. In je leidingen zit ook nog water. Draai de laagste kraan in huis open (bijvoorbeeld beneden) en laat lucht toe via een hoge kraan.

De stortbak van de wc. Het water in de stortbak (niet de pot) is gewoon schoon leidingwater. Prima als gebruikswater, en na zuivering desnoods meer.

Een regenton. Regenwater is een prima reserve als gebruikswater en na goede zuivering ook als drinkwater. Vang het op in een schone regenton. Wil je zelf een regenton of wateropslag aanleggen, dan is dat een leuk en nuttig klusje. Meer daarover verderop.

Wat je niet gebruikt: het kalkrijke bezinksel onderin een oude warmwaterketel zonder zuiveren, en zwembadwater rechtstreeks (dat zit vol chloor en andere chemicaliën). Ook het water uit je cv-installatie is een absolute nee, daar zit vaak corrosiewerend middel in.

Hoe zuiver je water als je voorraad op is?

Stel: de nood is hoger dan gedacht en je voorraad raakt op. Dan wil je water uit een andere bron veilig kunnen maken. Er zijn drie betrouwbare manieren.

Belangrijk vooraf: is het water troebel? Filter het dan eerst door een schone doek of koffiefilter. Zuiveren werkt namelijk veel minder goed op vies, troebel water.

1. Koken

De simpelste en veiligste methode als je een warmtebron hebt.

Breng het water aan een stevige kook en laat het minimaal 1 minuut flink doorkoken (een echte “rolling boil”). Zit je hoger in de bergen, dan 3 minuten, maar dat is in Nederland niet aan de orde.

Koken doodt bacteriën, virussen en parasieten. Laat het daarna afkoelen. Een muffe smaak? Schenk het een paar keer over tussen twee kannen, dan komt er weer zuurstof in.

2. Chloordruppels of bleekwater

Handig als je niet kunt koken. Gebruik ongeparfumeerde chloordruppels (bijvoorbeeld Hadex) of gewoon huishoudbleek zonder toevoegingen.

Roer goed door, doe de dop erop en laat het minstens 30 minuten staan (bij koud water 60 minuten). Een lichte chloorgeur is normaal en betekent dat het gewerkt heeft. Ruik je niets? Herhaal de dosering.

Niet meer druppels gebruiken dan nodig. Te veel chloor is ongezond en smaakt vies.

3. Waterfilter

Een goede noodwaterfilter (bijvoorbeeld een draagbaar filter met keramiek of holle vezels) haalt bacteriën en parasieten eruit, ook zonder stroom.

Let op: een simpele filter haalt niet altijd virussen weg. Voor de zekerheid combineer je een filter met koken of chloor als je uit oppervlaktewater of regenwater tapt.

Een filter is vooral fijn onderweg of als je snel veel water moet zuiveren. Voor thuis is koken meestal genoeg.

Waar bewaar je je noodwatervoorraad?

Nog even praktisch over de plek.

• Koel en donker: voorraadkast, kelderkast, koele gang of trapkast.
• Bereikbaar: niet helemaal achterin, want je moet er in het donker en zonder stroom bij kunnen.
• Weg van chemicaliën: houd afstand tot schoonmaakmiddelen, verf, brandstof en bestrijdingsmiddelen. Plastic ademt een beetje en neemt geuren op.
• Niet in vrieskou: bevriezend water klapt je jerrycans kapot.

Verdeel je voorraad eventueel over twee plekken. Dan heb je nog wat achter de hand als één plek onbereikbaar wordt.

Veelgestelde vragen

Hoeveel water heb ik precies nodig per persoon?
Reken op 3 liter per persoon per dag: 2 liter om te drinken en 1 liter voor koken en hygiëne. Voor 3 dagen is dat 9 liter per persoon, voor een gezin van 4 dus 36 liter. Bouw dit rustig uit naar een week (21 liter per persoon).

Hoe lang blijft leidingwater in een jerrycan goed?
Zelf getapt leidingwater blijft ongeveer 6 maanden goed als je het koel, donker en goed afgesloten bewaart. Daarna verversen. Gekocht flessenwater gaat meestal 1 tot 2 jaar mee; kijk naar de datum op de fles.

Kan ik gewoon kraanwater bewaren of moet ik flessenwater kopen?
Kraanwater bewaren kan prima en is veel goedkoper. Vul een schone, voedselveilige jerrycan helemaal tot de rand, sluit ‘m goed af, zet er een datum op en bewaar koel en donker. Flessenwater is alleen makkelijker omdat je het niet hoeft te verversen.

Hoe maak ik water schoon als mijn voorraad op is?
Koken is de veiligste methode: breng het minimaal 1 minuut aan een stevige kook. Kun je niet koken, gebruik dan 2 druppels chloor (Hadex) per liter helder water en laat het 30 minuten staan. Filter troebel water eerst door een doek.

Mag ik het water uit mijn cv of zwembad gebruiken?
Nee. Cv-water bevat vaak corrosiewerende chemicaliën en zwembadwater zit vol chloor en andere middelen. Beide zijn niet geschikt, ook niet na zuiveren. Boilerwater kan wel, mits je oud, kalkrijk bezinksel zuivert.

Hoe vaak moet ik mijn voorraad controleren?
Elk half jaar. Koppel het aan de seizoenswissel of het verzetten van de klok, dan vergeet je het niet. Ververs zelf getapt water, controleer verpakkingen op schade en gooi water met een rare geur of kleur weg.

Kort samengevat

Een drinkwatervoorraad aanleggen is echt geen groot project.

• 3 liter per persoon per dag, minimaal 3 dagen (72 uur).
• Bewaar in voedselveilige jerrycans of flessen, koel en donker.
• Zelf getapt water: elk half jaar verversen. Gekocht water: op de datum letten.
• Ken je reserves: boiler, leidingen, stortbak, regenton.
• Kun je zuiveren: koken (1 min), chloor (2 druppels/liter) of filter.

Begin klein, met een paar jerrycans voor drie dagen. Dat is zo geregeld en het geeft direct rust. Uitbouwen naar een week doe je later wel.

Niet paniekerig, gewoon voorbereid.

Wil je zelf een regenton of wateropslag in de tuin aanleggen als extra reserve? Dat is een prima klusje om te doen.

Meer weten over zelfredzaamheid en klussen? Kijk op fredsbouwtekeningen.nl.