Noodpakket samenstellen: de complete checklist om 72 uur zelfredzaam te zijn

Even het belangrijkste vooraf, zonder omhaal.

Een noodpakket is een voorraad waarmee je gezin 72 uur (3 dagen) zonder stroom, gas of water thuis vooruit kan. In het pakket horen minimaal: water (3 liter per persoon per dag), houdbaar eten, een EHBO-set, een zaklamp, een radio op batterijen, een powerbank, dekens, hygiëneartikelen, contant geld en kopieën van je belangrijke documenten.

Dat is het advies van de Nederlandse overheid via de campagne Denk Vooruit (2025) en het Rode Kruis. De 72 uur is de tijd die het gemiddeld duurt voordat hulpdiensten of noodvoorzieningen je bereiken.

En nee, je hoeft hier niet nerveus van te worden. Een lange stroomstoring, een overstroming of een verstoring van het drinkwaternet: dat gebeurt zelden, maar het gebeurt. Dan is het gewoon fijn als je even niets nodig hebt van buitenaf.

Niet paniekerig worden, wel voorbereid zijn. In dit artikel lees je precies wat erin hoort, in welke hoeveelheden per persoon, hoe je het betaalbaar en gefaseerd opbouwt, waar je het bewaart en hoe je het bijhoudt.

Waarom 72 uur zelfredzaam?

De overheid rekent met 72 uur als richtlijn, en dat is geen willekeurig getal.

Bij een grote calamiteit zijn de hulpdiensten in de eerste dagen druk met de mensen die het hardst hulp nodig hebben. Voor de rest kan het even duren voordat er noodwater, stroom of opvang is geregeld.

Als jij die eerste drie dagen zelf kunt overbruggen, ben je geen last maar juist een geruststelling. Voor jezelf, en voor je buren.

De EU en de Nederlandse overheid trekken dezelfde lijn. In november 2025 startte de meerjarige campagne Denk Vooruit van de NCTV, en kregen ruim 8,5 miljoen huishoudens het boekje Bereid je voor op een noodsituatie in de bus. De kern: kun jij 72 uur vooruit zonder stroom, gas en water?

Mijn advies: begin met 3 dagen en bouw daarna rustig door naar een week. Zeker met water en eten is een week nog goed te doen en geeft een stuk meer rust.

Wat hoort er in een noodpakket? De complete checklist

Hieronder staat de complete lijst, per categorie, met concrete hoeveelheden per persoon voor 72 uur. Dit is de tabel die je kunt afvinken en uitprinten.

De hoeveelheden gelden per persoon, tenzij anders vermeld. Reken bij een gezin van 4 dus grofweg keer vier, behalve bij de gedeelde spullen (radio, gereedschap, EHBO-set) waar je er één van nodig hebt.

Water en eten

Kies eten dat je zonder koken en zonder koelkast kunt eten. Denk aan wat je normaal ook lekker vindt, want in een stressvolle situatie is bekend eten prettig. Vermijd zeer zout eten, want dat maakt je dorstig en water is juist kostbaar.

Verlichting, warmte en communicatie

Een radio op batterijen of een opwindradio is belangrijker dan mensen denken. Als het net uitvalt en je telefoon leeg is, is de radio je enige bron van officiële informatie. Zet vooraf de frequentie van de regionale rampenzender in je hoofd of op papier.

Een opwind- of zonneradio met ingebouwde zaklamp en usb-uitgang is een fijne aankoop: die combineert drie functies en heeft nooit lege batterijen.

EHBO en hygiëne

De EHBO-set met gebruiksaanwijzing is een must. Koop een complete set en gooi ‘m niet leeg voor een gewone snee thuis, of vul ‘m dan meteen weer aan.

Denk aan je eigen medicijnen. Heb je dagelijkse medicatie, houd dan altijd een paar dagen reserve achter de hand en let op de houdbaarheid. Dit is het item dat je echt niet snel ergens kunt bijkopen.

Geld, documenten en gereedschap

Het contant geld is een klassieker die veel mensen missen. Bij een stroomstoring werken pinautomaten en betaalterminals niet. Het Rode Kruis adviseert 70 euro per volwassene en 30 euro per kind, in kleine coupures. Voor een gezin van vier is dat zo’n 200 euro.

Zet je documenten (kopie ID, verzekeringspapieren, belangrijke nummers) ook op papier in je pakket. Je telefoon kan leeg of onbereikbaar zijn, en juist die gegevens heb je in nood nodig.

Een fluitje klinkt gek, maar is licht, kost niks en kost je geen adem als je jezelf hoorbaar moet maken. Handig bij een overstroming of instorting.

Grab-bag of thuisvoorraad? Het verschil

Dit is precies het onderscheid dat de meeste checklists overslaan, en het bepaalt hoe je je pakket inricht.

Er zijn twee scenario’s, en ze vragen om iets anders.

Thuisvoorraad (je blijft thuis). Dit is het gewone noodpakket zoals hierboven. Je zit zonder stroom, gas of water maar kunt veilig in huis blijven. Hier draait het om volume: genoeg water, eten en warmte om drie dagen door te komen. Ruimte en gewicht maken niet uit.

Grab-bag / vluchttas (je moet snel weg). Bij een gaslek, brand of overstroming moet je binnen enkele minuten het huis uit. Dan heb je geen tijd om spullen te verzamelen. Een grab-bag is een kant-en-klare rugzak die je zo mee kunt grissen.

In de vluchttas hoort de compacte, draagbare selectie:

• Kopieën van je documenten en een lijst met telefoonnummers
• Contant geld en reservesleutels
• Powerbank en oplaadkabel
• Zaklamp, fluitje, klein EHBO-setje
• Je vaste medicijnen
• Een paar flesjes water en wat mueslirepen
• Een setje warme kleding, regenjas en noodfolie (space blanket)

Mijn advies: heb allebei. De thuisvoorraad in de kast, en één ingepakte rugzak bij de voordeur of onder de trap. Die tas hoeft niet groot te zijn, als hij maar klaarstaat.

Hoe stel je een noodpakket samen zonder je blauw te betalen?

Je hoeft dit niet in één keer te kopen. Sterker nog, dat hoef je niet eens.

De grap is: je hebt al veel in huis. Een zaklamp, kaarsen, een EHBO-doosje, blikjes in de kast. Een noodpakket samenstellen is voor een groot deel bij elkaar leggen wat je al hebt en aanvullen wat ontbreekt.

Pak het gefaseerd aan, over een paar weken of maanden, zodat het amper opvalt in je huishoudboekje.

Fase 1: de basis (grofweg 20 tot 40 euro). Water op voorraad (jerrycans of flessen), een paar extra blikken bij de boodschappen, batterijen, een zaklamp. Hiermee ben je in het belangrijkste al voorzien.

Fase 2: de aanvulling (grofweg 30 tot 50 euro). Een complete EHBO-set, een opwindradio met usb, een powerbank, kaarsen en lucifers, wat extra houdbaar eten.

Fase 3: afmaken en verfijnen (naar smaak). Contant geld apart leggen, documenten kopiëren, de vluchttas inpakken, spullen voor kinderen en huisdieren toevoegen.

De overheid noemt als richtbedrag zo’n 70 euro per volwassene en 30 euro per kind voor de eerste kosten, maar dat is inclusief het contante geld dat je gewoon apart legt. Het echte aankoopbedrag is een stuk lager als je slim inkoopt.

Twee bespaartips. Koop geen kant-en-klaar noodpakket als eerste keus, want daar betaal je fors voor het gemak en zit vaak overlap met wat je al hebt. En koop houdbaar eten dat je toch al eet, dan gaat het nooit verloren (zie roulatie hieronder).

Waar bewaar je je noodpakket?

De plek bepaalt of je er in nood ook echt bij kunt.

• Bereikbaar, ook in het donker. Je moet er zonder stroom bij kunnen. Niet helemaal achterin een volle kast dus.
• Bij elkaar, in één tas of bak. Een waterdichte rugzak of een afsluitbare opbergbox houdt alles droog en compleet. Zo grijp je bij evacuatie alles in één keer mee.
• Hoog genoeg bij kans op overstroming. Woon je laag of bij water, zet de bak dan op een hoge plank of op de verdieping. Dan blijft je pakket droog als het water komt.
• Koel en donker voor water en eten. Warmte en licht bederven water en houdbaar eten sneller.
• Vluchttas apart, bij de voordeur. Die moet je in een paar seconden kunnen pakken.

Verdeel je voorraad eventueel over twee plekken. Dan heb je nog wat achter de hand als één plek onbereikbaar wordt.

Hoe houd je je noodpakket op orde? Roulatie en houdbaarheid

Een noodpakket dat je één keer inpakt en vergeet, werkt niet. Batterijen lopen leeg, eten verloopt, medicijnen verlopen.

De vuistregel: controleer je pakket elk half jaar. Koppel het aan de seizoenswissel of het verzetten van de klok (voorjaar en najaar), dan vergeet je het niet.

Loop bij die controle deze punten na:

• Houdbaarheid van eten en medicijnen. Vervang wat bijna verloopt. Zet nieuwe aankopen achteraan, oude vooraan, net als in de supermarkt.
• Water verversen. Zelf getapt leidingwater elk half jaar vervangen. Gekocht flessenwater gaat 1 tot 2 jaar mee, kijk naar de datum.
• Batterijen testen. Test de zaklamp en radio. Bewaar batterijen los van het apparaat, zodat ze niet lekken. Laad de powerbank opnieuw op.
• Compleetheid. Is er iets uit het pakket geleend en niet teruggelegd? Vul aan.

Een handige aanpak voor eten is de rouleermethode: stop houdbare producten in je pakket die je normaal ook eet, en eet ze vóór de houdbaarheidsdatum op terwijl je ze meteen vervangt. Zo gooi je nooit iets weg en is je voorraad altijd vers.

Hoe pas je het pakket aan op je gezin?

De standaardlijst is een startpunt. Jouw situatie bepaalt wat er extra bij moet.

Kinderen en baby’s. Flesvoeding, luiers, een vertrouwd knuffel of speelgoed. Flesvoeding maak je niet zonder schoon water, dus tel daar extra water bij op. Een spelletje of kleurboek helpt tegen de spanning.

Huisdieren. Extra water (reken ongeveer 40 tot 60 milliliter per kilo lichaamsgewicht per dag), voer voor een paar dagen, een reisbak en eventueel medicatie. Kant-en-klare noodpakketten voor dieren bestaan niet, dus stel dit zelf samen.

Medicijngebruik. Houd altijd een paar dagen reserve van je vaste medicatie apart en let op de houdbaarheid. Noteer welke medicijnen je gebruikt en in welke dosering, op papier in je pakket.

Ouderen of mensen met een beperking. Denk aan reservebrillen, hoortoestelbatterijen, hulpmiddelen en een duidelijke lijst met wat iemand nodig heeft. Spreek af wie er in nood langsgaat.

Grotere gezinnen. Vermenigvuldig water, eten, dekens en hygiëne per persoon. De gedeelde spullen (radio, gereedschap, EHBO-set) hoef je maar één keer te hebben.

Veelgestelde vragen

Hoe lang moet een noodpakket meegaan?
Reken op minimaal 72 uur (3 dagen). Dat is de richtlijn van de overheid (Denk Vooruit) en het Rode Kruis, en de tijd die het gemiddeld duurt voordat hulpdiensten of noodvoorzieningen je bereiken. Bouw daarna rustig uit naar een week voor meer rust.

Wat is het verschil tussen een noodpakket en een grab-bag?
Een noodpakket (thuisvoorraad) is voor als je veilig thuis blijft zonder stroom, gas of water. Een grab-bag of vluchttas is een compacte, ingepakte rugzak die je in een paar seconden meegrist als je acuut het huis uit moet, bijvoorbeeld bij brand of een gaslek. Ideaal is dat je allebei hebt.

Hoeveel water heb ik nodig in mijn noodpakket?
3 liter per persoon per dag, dus 9 liter per persoon voor 72 uur. Voor een gezin van vier is dat 36 liter. Twee liter per dag is om te drinken, één liter voor koken en minimale hygiëne.

Hoeveel contant geld hoort er in een noodpakket?
Het Rode Kruis adviseert 70 euro per volwassene en 30 euro per kind, in kleine coupures. Voor een gezin van vier komt dat neer op ongeveer 200 euro. Bij een stroomstoring werken pinautomaten en betaalterminals namelijk niet.

Kan ik een noodpakket beter zelf samenstellen of kant-en-klaar kopen?
Zelf samenstellen is meestal goedkoper en beter, omdat je al veel in huis hebt en het pakket aanpast op jouw gezin, medicijnen en huisdieren. Een kant-en-klaar pakket is handig als je snel iets compleets wilt, maar je betaalt voor het gemak en er zit vaak overlap met wat je al bezit.

Hoe vaak moet ik mijn noodpakket controleren?
Elk half jaar. Koppel het aan de seizoenswissel of het verzetten van de klok. Check dan de houdbaarheid van eten en medicijnen, ververs zelf getapt water, test de batterijen en powerbank, en vul aan wat je geleend of gebruikt hebt.

Kort samengevat

Een noodpakket samenstellen is echt geen groot project.

• Mik op 72 uur (3 dagen) zelfredzaam, later uit te bouwen naar een week.
• De basis: water (3 liter p.p. per dag), houdbaar eten, EHBO, zaklamp, radio op batterijen, powerbank, dekens, hygiëne, contant geld en documenten op papier.
• Heb naast je thuisvoorraad een ingepakte vluchttas bij de voordeur.
• Bouw het gefaseerd en betaalbaar op, veel heb je al in huis.
• Controleer elk half jaar: houdbaarheid, water, batterijen, compleetheid.
• Pas het aan op kinderen, huisdieren, medicijnen en ouderen.

Begin klein, met water, wat extra blikken en een zaklamp. Dat is zo geregeld en het geeft direct rust. De rest bouw je later wel aan.

Niet paniekerig, gewoon voorbereid.

Meer weten over zelfredzaamheid en klussen? Kijk op fredsbouwtekeningen.nl.