Inspringend betekent dat een bouwdeel ten opzichte van een referentievlak — meestal de gevel of rooilijn — naar binnen ligt; uitspringend betekent dat het juist naar buiten steekt. De begrippen beschrijven het reliëf en de geleding van een gevel of plattegrond: het spel van naar voren en naar achteren geplaatste delen.
Inhoudsopgave
Inspringend
Een inspringend deel ligt terugliggend ten opzichte van het hoofdvlak. Voorbeelden:
- Een terugliggende entree of loggia
- Een portiek of nis in de gevel
- Een terugspringende bovenverdieping (setback) die het straatbeeld luchtiger maakt
Uitspringend
Een uitspringend deel steekt vóór het hoofdvlak uit. Voorbeelden:
- Een erker of uitbouw
- Een risaliet (uitspringend geveldeel dat over meerdere verdiepingen doorloopt)
- Uitkragende balkons, luifels en kroonlijsten
Toepassing
- Gevelgeleding — de afwisseling van in- en uitspringende delen geeft een gevel diepte, ritme en schaduwwerking
- Stedenbouw en bestemmingsplan — de rooilijn bepaalt hoever een gebouw naar voren mag; erkers en balkons mogen soms binnen grenzen uitspringen
- Plattegrond — in- en uitspringende hoeken bepalen de vorm en het geveloppervlak van een woning
Aandachtspunten
- Uitspringende delen zoals erkers en balkons vragen extra aandacht voor waterkering, isolatie en koudebruggen
- In- en uitsprongen vergroten het geveloppervlak, wat gevolgen heeft voor warmteverlies en kosten
- Controleer bij uitspringende delen of ze binnen de toegestane rooilijn en het bestemmingsplan vallen
Gerelateerde termen
- Rooilijn
- Gevel
- Erker
- Uitkraging
- Overstek
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
